Türkiye Ekonomisinde Yeni Dönem: Şimşek'ten Enflasyon ve Küresel Risk
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye'nin son 50 ayın en düşük enflasyon seviyesine ulaşmasını ekonomik programın başarısı olarak yorumladı. Küresel ekonomideki belirsizlikler, jeopolitik gerilimler ve yapay zeka gibi dönüştürücü teknolojilerin yarattığı yeni normalde, Türkiye'nin mali disiplin, ihracat çeşitliliği ve stratejik yatırımlarla direnç kazandığını vurguladı. Bu durum, dezenflasyon sürecinin kararlılıkla sürdürüldüğünü ve geleceğe yönelik önemli adımlar atıldığını gösteriyor.
Selin Öztürk
•
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, uygulanan ekonomik programda ilerleme ve sonuç alındığını belirterek, "Şu anda son 50 ayın en düşük enflasyonuyla karşı karşıyaysak bu, bir ilerlemedir." dedi.
Şimşek, Nasıl Bir Ekonomi Gazetesi tarafından İstanbul'da düzenlenen "Ekonominin Ufuk Turu 2026" zirvesinde yaptığı konuşmada, yürüttükleri dezenflasyon programında gelinen aşamaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Küresel ekonomide belirsizliklerin yeni normal haline geldiğini, jeopolitik gerilimler ve çatışmaların yaygınlaştığını ifade eden Şimşek, yapay zeka, otonom sistemler ve insansı robotlar gibi dönüştürücü teknolojilerin de yakında yeni normal olacağını söyledi.
Bu gelişmelerin tüm sektörleri etkileyeceğini vurgulayan Şimşek, ticarette ciddi sınamalar yaşandığını ve korumacılığın tarihi zirvelerde seyrettiğini dile getirdi. Küresel savunma harcamalarının 20-25 yıl önce 1-1,5 trilyon dolar seviyesinde olduğunu, bugün 3 trilyon dolara ulaştığını ve 2035'te 6,6 trilyon dolara çıkmasının öngörüldüğünü belirtti.
Önceki sanayi devrimlerinin en az 40 yıl sürdüğünü hatırlatan Şimşek, yapay zeka ve bağlantılı teknolojilerin 20 yıldan daha kısa sürede çok daha hızlı ve güçlü etki oluşturacağını söyledi.
Yapay zeka kaynaklı işgücü dönüşümüne değinen Şimşek, konfeksiyondan liman işletmelerine kadar pek çok alanda insansız üretim modellerinin yaygınlaştığını kaydetti.
Şimşek, 55 ülkede 22 sektörü temsilen 1000 CEO ile yapılan araştırmaya atıfta bulunarak, yapay zekanın yüzde 86 ile iş dünyasını dönüştüren başlıca teknoloji olduğunu, robotlar ve otonom sistemlerin ise yüzde 58 ile ikinci sırada yer aldığını aktardı.
Rekabet koşullarının sahada net biçimde hissedildiğini ifade eden Şimşek, "Bazı kırılmaları hissediyorsunuz, görüyorsunuz. Bunun büyük bir kısmını uygulanmakta olan programa yüklemek kolaycılık olur, yani çok basit olur, ama size yardımcı olsa yine sorun değil. Konjonktürel konularla, açıklamalarla durum değerlendirmesi yaparsak hem kendinize hem de aslında programa haksızlık yapmış olursunuz" dedi.
Türkiye'nin ihracat yapısının serbest ticaret anlaşmaları ve yakın coğrafya sayesinde daha dirençli olduğunu belirten Şimşek, Orta Koridor ve Kalkınma Yolu Projesi kapsamında bağlantısallık yatırımlarının sürdüğünü, kamu alımları, hizmetler ve tarımı kapsayan yeni nesil ticaret anlaşmalarının gündemde olduğunu söyledi.
Şimşek, Türkiye'nin hizmet ihracatında güçlü performans gösterdiğini, geçen yıl 63,5 milyar dolar fazla verildiğini açıkladı. Eğitim, sağlık ve turizm alanlarında önemli ilerleme sağlandığını, Türkiye'de öğrenim gören yabancı öğrenci sayısının 380 bine ulaştığını ve hedefin 500 bin olduğunu kaydetti.
Savunma sanayisinde 1400 ürünün geliştirme aşamasında bulunduğunu belirten Şimşek, "Savunma sanayisi, Türk sanayisinde hibrit inovasyon modelinin temeli olacak, temel taşı olacak" dedi.
Şimşek, kamu maliyesinde disiplin sağlandığını ve deprem harcamalarına rağmen bütçe açığının milli gelire oranının yüzde 3'ün altına çekildiğini söyledi. Türkiye'nin kamu borçluluğunun birçok gelişmekte olan ülkeye kıyasla düşük seviyede olduğunu vurguladı.
Enerji fiyatlarında uzun vadeli düşüş beklentisinin Türkiye açısından olumlu olduğunu ifade eden Şimşek, AB ekonomisindeki toparlanma ve euro/dolar paritesindeki yükselişin ihracatçılar için destekleyici olduğunu belirtti.
Şimşek, programın ilk aşamasında makro risklerin kontrol altına alındığını, cari açığın sürdürülebilir seviyelere çekildiğini ve rezerv birikiminin başladığını söyledi. Dezenflasyon sürecinin devam ettiğini ve 2025'te yaşanan çoklu şoklara rağmen programın sonuç üretmeyi sürdürdüğünü ifade etti.
Enflasyonun 2022 Ekim'de yüzde 85 ile zirve yaptığını, bugün yüzde 31 seviyesine gerilediğini hatırlatan Şimşek, piyasa beklentilerinin de düşüşe işaret ettiğini belirtti.
"İlerleme var, sonuç var, başarı var. Şu anda son 50 ayın en düşük enflasyonuyla karşı karşıyaysak bu, bir ilerlemedir" dedi.
Şimşek, para, maliye ve gelirler politikalarının uyum içinde yürütüldüğünü ve kısa vadeli fon girişlerine karşı önlem alındığını söyledi.
"Sıcak paraya karşı ilk defa bu hükümet tedbir aldı, biliyor musunuz?" diyen Şimşek, programın çok boyutlu ve entegre şekilde sürdürüldüğünü ve sonuç üretmeye devam edeceğini ifade etti.
Hizmet enflasyonunun yüzde 91'den yüzde 40'lara, mal enflasyonunun yüzde 56'lardan yüzde 25-26 seviyesine gerilediğini, temel mal enflasyonunun ise yüzde 17,5'e düştüğünü belirterek tüm göstergelerde iyileşme yaşandığını söyledi.