ABD Tarife Kararı: Küresel Ticaret Dengeleri Yeniden Şekilleniyor
ABD mahkemesinin Trump dönemi tarifelerini hukuka aykırı bulması, küresel ticarette yeni bir dönemi başlattı. Çin, Hindistan gibi ülkeler için gümrük yükü azalırken, İngiltere ve Avustralya gibi müttefikler yeni %15'lik genel tarife karşısında dezavantajlı konuma düştü. Bu durum, piyasalarda dalgalanmalara yol açarken, ABD'nin yeni ticaret stratejisi belirsizlikleri artırıyor.
Fatma Demir
•
Mahkemenin Trump'ın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nı (IEEPA) kullanarak tarife uygulamasının yasa dışı olduğuna karar vermesinin ardından başta Çin, Hindistan ve Brezilya olmak üzere birçok ülke ABD'ye yapılan sevkiyatlar için daha düşük gümrük vergisi ödeyecek. Trump, karardan sonra yüzde 15'lik küresel oran planladığını açıklasa da, Economics bunun ortalama oranının yaklaşık yüzde 12 olacağını hesapladı.
Morgan Stanley ekonomistleri, Asya için ağırlıklı ortalama gümrük vergisi oranının yüzde 20'den yüzde 17'ye düşeceğini, Çin'den ABD'ye giden mallara uygulanan ortalama vergilerin ise yüzde 32'den yüzde 24'e gerileyeceğini belirtiyor. Ancak Trump yönetiminin, gümrük rejimini yeniden yapılandırma çabalarıyla bu rahatlamanın geçici olabileceği kaydediliyor.
Trump'ın açıkladığı yeni genel vergi, ABD'nin ticaret ortakları arasında oyunu yeniden belirliyor. Mahkeme tarafından yüzde 10'luk fentanil tarifesi kaldırılan Çin gibi ülkeler için ihracat artık daha az cezalandırıcı oldu. Kaybedenler arasında, yüzde 10'luk daha düşük vergiler konusunda anlaşmaya varmış olan İngiltere ve Avustralya gibi ekonomiler yer alıyor.
Ticaret politikasına ilişkin belirsizlik piyasa duyarlılığını olumsuz etkiledi. Dolar ve S&P 500 vadeli işlemleri değer kaybetti. Hong Kong'daki Çin hisse senetleri ise yükseliş gösterdi.
ABD'li üst düzey yetkililer, Avrupa Birliği ve Japonya gibi ortaklarına, önceki müzakerelerde verdikleri taahhütlere bağlı kalmaları için baskı yapıyor. Ayrıca Çin ile bir yıllık ateşkesin devamlılığını istiyorlar.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, Fox News Sunday'e verdiği demeçte, "Çin'in anlaşmanın kendi payına düşen kısmını yerine getirdiğinden emin olmak istiyoruz. Bu da, satın alacaklarını söyledikleri ürünleri almaya devam etmeleri anlamına geliyor" dedi.
Kanada ve Meksika da avantajlı konumdalar. BE analistleri, ABD-Meksika-Kanada (USMCA) ticaret anlaşması kapsamındaki muafiyetler yürürlükte kalırsa, "çok avantajlı konumda" olacaklarını yazdı.
Yeni yüzde 15'lik vergi, daha önce yüzde 10'luk vergi uygulayan ülkeleri daha da dezavantajlı duruma düşürüyor. Avustralya ve İngiltere bu durumda olan ülkeler arasında yer alıyor. Öte yandan, daha önce ihracatlarına uygulanan rekabetçi yüzde 15'lik vergi oranından faydalanan Japonya gibi ülkeler ise bu avantajı kaybetmiş durumda.
Goldman Sachs ekonomistleri, "Son politika değişikliklerinden önemli ölçüde tarife indirimleri yaşayacak ülkelerden yapılan ithalatın önümüzdeki aylarda artması muhtemel. Ancak GSYH üzerindeki etki, büyük ölçüde artan stok birikimi ve tüketim, ticaretin yeniden yönlendirildiği diğer ülkelerden yapılan ithalatın azalması ve tarife oranı yükselen ülkelerden yapılan ithalattaki küçük azalmalarla dengelenecek" yorumunu yaptı.
