Türkiye'nin UYP Açığı Ocak'ta Yükseldi: Ekonomik İstikrar Sinyalleri

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan 2026 Ocak ayına ilişkin Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verileri, ülke ekonomisinin dış finansman yapısına dair önemli sinyaller veriyor. Net UYP açığı, Ocak ayı itibarıyla 345,2 milyar dolara ulaşarak bir önceki döneme göre kayda değer bir artış gösterdi. Bu artış, Türkiye'nin yurt dışından sağladığı kaynaklara olan bağımlılığını ve küresel sermaye hareketlerindeki dalgalanmalara karşı kırılganlığını bir kez daha gündeme getiriyor.Varlıklar ve Yükümlülükler Dengesi: Açığın DinamikleriVerilere göre, Türkiye'nin yurt dışı varlıkları bir önceki çeyreğe kıyasla yüzde 8,1 oranında artarak 446,3 milyar dolara yükseldi. Ancak, yükümlülüklerdeki artış oranı da benzer bir seyir izleyerek yüzde 7,3 ile 791,5 milyar dolara ulaştı. Yükümlülüklerin mutlak değerdeki yüksekliği ve varlıklara göre daha hızlı büyümesi, net pozisyon açığının genişlemesindeki temel faktör olarak öne çıkıyor.Bu durum, ülkeye giren sermayenin büyük ölçüde borçlanma veya portföy yatırımları şeklinde olduğunu, kalıcı doğrudan yatırımların ise görece daha yavaş bir artış gösterdiğini işaret ediyor. Ekonomik büyümenin dış kaynaklarla finanse edildiği bir yapı içerisinde, bu dengesizlik uzun vadeli finansal istikrar açısından riskler barındırabilir.Rezerv Varlıklarda Artış ve Kalem Bazında GelişmelerOcak ayında dikkat çeken bir diğer nokta ise rezerv varlıklardaki güçlü artış oldu. Bir önceki çeyreğe göre 34,1 milyar dolar artışla 218,2 milyar dolara ulaşan rezervler, TCMB'nin döviz piyasalarındaki müdahale kapasitesini ve dış şoklara karşı direncini güçlendirme çabasının bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Bu artış, özellikle son dönemde uygulanan sıkı para politikalarının ve makro ihtiyati tedbirlerin bir yansıması olabilir.Varlık kalemleri detaylandırıldığında ise farklı eğilimler gözlemleniyor:Doğrudan yatırımlar kalemi yüzde 0,5 gibi sınırlı bir artışla 75,5 milyar dolara ulaştı. Bu, uzun vadeli ve üretken sermaye girişlerinin henüz istenilen seviyede olmadığını gösteriyor.Diğer yatırımlar kalemi ise yüzde 0,8 azalarak 146,2 milyar dolar seviyesine geriledi. Bu kalem genellikle kısa vadeli mevduat ve kredileri içerdiğinden, buradaki düşüş kısa vadeli sermaye çıkışlarına işaret edebilir.Bankaların yabancı para efektif ve mevduat varlıkları da yüzde 1,3 azalışla 43,4 milyar dolara düştü. Bu, bankacılık sektörünün döviz likiditesinde küçük çaplı bir daralmaya veya kaynakların farklı alanlara yöneldiğine işaret edebilir.Ekonomik Çıkarımlar ve Gelecek BeklentileriNet Uluslararası Yatırım Pozisyonu açığındaki bu artış, Türkiye ekonomisinin dış finansman yapısındaki hassasiyetin devam ettiğini gösteriyor. Yüksek UYP açığı, ülkenin dış borç stokunun büyüklüğünü ve olası kur şoklarına karşı kırılganlığını artırabilir. Rezervlerdeki artış olumlu bir gelişme olsa da, açığın genel yapısı sürdürülebilirlik açısından soru işaretleri barındırıyor.Ekonomistler, bu verilerin, Türkiye'nin yapısal reformlara hız vermesi, doğrudan yabancı yatırım çekme kapasitesini artırması ve yerel tasarrufları teşvik etmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyduğunu belirtiyor. Kısa vadeli sermaye akışlarına bağımlılığı azaltmak ve uzun vadeli, üretken yatırımları artırmak, UYP açığını sürdürülebilir seviyelere çekmek için kritik öneme sahip olacaktır."UYP açığındaki artış, dış kaynak bağımlılığımızın bir göstergesi. Rezerv artışı sevindirici olsa da, kalıcı çözüm için doğrudan yatırımları ve yerel üretimi desteklemeliyiz." - Dunyaekonomi.com Ekonomi Analisti