Japonya Dışişleri Bakanlığı, Pekin'in Japonya'ya yönelik askeri kullanım potansiyeli olan ürünlere ihracat kontrolleri açıklamasının ardından Çin Büyükelçiliği'nde Baş Misyoner Yardımcısı Shi Yong'a resmi bir protesto notası gönderdi.
Nomura Araştırma Enstitüsü'nden ekonomist Takahide Kiuchi'ye göre, Japonya'nın Çin'den ithal ettiği çift kullanımlı ürünlerin toplam değerinin 10,7 trilyon yen (68,4 milyar dolar) olduğu tahmin ediliyor. Kiuchi, bunun 2024 yılında Japonya'nın Çin'den yaptığı toplam mal ithalatının yaklaşık yüzde 42'sini oluşturduğunu belirtti.
Japonya Bakanlar Kurulu Sekreteri Minoru Kihara yaptığı açıklamada Çin'in attığı adımların kabul edilemez olduğunu belirterek "Bu önlemler yalnızca ülkemizi hedef alıyor ve uluslararası uygulamalardan önemli ölçüde sapıyor. Detayları dikkatlice inceleyip analiz etmeyi ve gerekli yanıtları değerlendirmeyi amaçlıyoruz" dedi.
Pekin'in son hamlesi, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi'nin Kasım ayı başında Tayvan hakkındaki açıklamalarından sonra süregelen gerginliğin tırmanmasına işaret ediyor. Japonya'nın kilit sektörlerine olası etkilerle ilgili endişeler, otomobil üreticilerinin hisselerini düşürürken, nadir toprak elementleriyle ilgili hisseleri yükseltti, ancak Çin'in kontrollerini nasıl uygulayacağı henüz belirsizliğini koruyor.
Çin'de devlet kontrolündeki China Daily gazetesi, Pekin'in bazı orta ve ağır nadir toprak elementleriyle ilgili ürünler için ihracat lisansı incelemelerini sıkılaştırmayı düşündüğünü bildirdi.
Mitsubishi UFJ Morgan Stanley'de kıdemli yatırım stratejisti Kohei Onishi, 2021-2022'deki ABD-Çin gerilimlerinde görüldüğü gibi, bu tür tedarik zinciri aksamalarının üreticilere Çin'den uzaklaşarak çeşitlendirme ihtiyacını hatırlattığını söyledi.
Japonya Metal ve Enerji Güvenliği Örgütü'ne göre, 2024 yılı itibarıyla Japonya nadir toprak elementleri ithalatının yaklaşık yüzde 70'ini Çin'den karşılıyor. 2010 yılında yaşanan anlaşmazlık sonrası Çin'in hamlesi Japonya'nın imalat sanayinde büyük yıkıma yol açmıştı.
Nomura'dan Kiuchi, yeni kontrollerin nadir toprak elementlerine de uygulanması durumunda Japonya'nın önemli bir darbe alacağını yazdı. Kiuchi, nadir toprak elementleri ihracat kısıtlamalarının üç ay sürmesi halinde, ortaya çıkacak ekonomik kaybın yaklaşık 660 milyar yen olacağını ve Japonya'nın ekonomik üretiminin yüzde 0,11 oranında azalacağını tahmin ediyor.
Analistlere göre son hamle, nadir toprak elementleri tedarikinin çok ötesine uzanabilir. Çin'in çift kullanımlı ihracat kontrol listesinde, kimyasallardan elektronik ürünlere, sensörlerden denizcilik ve havacılıkta kullanılan ekipman ve teknolojilere kadar 800'den fazla ürün yer alıyor.