Venezuela Gerilimi Petrol Piyasasını Neden Sarsmadı? Küresel Arz Fazlası
ABD'nin Venezuela Devlet Başkanı Maduro'ya yönelik hamleleriyle tırmanan jeopolitik gerilim, petrol piyasalarında beklenen büyük çalkantıyı yaratmadı. Piyasanın bu durumu sakinlikle karşılamasının ardında, Venezuela'nın azalan üretim kapasitesi, petrol altyapısının zarar görmemesi ve Uluslararası Enerji Ajansı'nın öngördüğü rekor küresel arz fazlası beklentisi yatıyor. Bu yapısal faktörler, kısa vadeli jeopolitik şoklara karşı piyasaların direncini artırıyor.
Esra Çelik
•
ABD’nin hava saldırılarının ardından Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun yakalanması, jeopolitik açıdan sarsıcı bir gelişme olarak görülse de, ilk sinyaller küresel petrol piyasasının bu adımı büyük ölçüde sindirebileceğine işaret ediyor.
Konuya yakın kaynaklara göre, Karakas ve diğer eyaletlere yönelik bir dizi ABD saldırısına rağmen Venezuela’nın petrol altyapısı zarar görmedi. İsminin açıklanmasını istemeyen kaynaklar, Jose Limanı, Amuay Rafinerisi ve Orinoco Kuşağı’ndaki petrol sahaları gibi kilit tesislerin hâlen faaliyette olduğunu belirtti.
Bir dönem dünyanın önemli petrol üreticilerinden biri olan Venezuela’nın üretimi son yirmi yılda sert şekilde geriledi ve bugün küresel arzın yüzde 1’inden daha azını oluşturuyor. ABD’nin Maduro yönetimine yönelik son baskıları; Venezuela ham petrolü taşıyan tankerlerin alıkonulması da dahil ülkeyi bazı petrol kuyularını kapatmaya zorladı.
ABD Başkanı Donald Trump, cumartesi günü düzenlenen basın toplantısında Venezuela’nın petrol sektörüne yönelik yaptırımların yürürlükte kalacağını, ABD’li petrol şirketlerinin ise altyapının yeniden inşasına ve üretimin canlandırılmasına yardımcı olacağını söyledi. Ancak böyle bir yeniden yapılanmanın son derece iddialı olduğu ve büyük olasılıkla uzun vadede gerçekleşebileceği değerlendiriliyor.
Bu arada Uluslararası Enerji Ajansı’na göre, küresel petrol arzının 2026 yılında günlük 3,8 milyon varil ile talebi aşması bekleniyor; bu da rekor düzeyde bir arz fazlası anlamına geliyor.
Ham petrol fiyatları son haftalarda varil başına yaklaşık 60 dolar seviyesine geriledi.
A/S Global Risk Management baş analisti Arne Lohman Rasmussen, “Brent petrol fiyatlarının pazar akşamı açılışta yalnızca sınırlı bir artış göstermesini, 1-2 ABD doları ya da daha az yükselmesini bekliyorum” dedi. Rasmussen, “Özellikle mevsimsel olarak zayıf talep ve OPEC+ üretim artışlarının etkisiyle, ilk çeyrekte ciddi bir arz fazlasına işaret eden tüm tahminler bunu destekliyor” ifadelerini kullandı.
Venezuela, Rusya’nın da aralarında bulunduğu müttefikleriyle birlikte OPEC üyesi konumunda.
OPEC ve ortaklarının pazar günü yapması planlanan toplantısında, daha önce planlanan üretim artışlarına ara verilmesi kararının korunması bekleniyor. Bu beklenti, hafta başında üç delege tarafından dile getirilmişti.
