Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) tarafından yayımlanan aylık raporda, Orta Doğu’daki savaşın küresel petrol piyasası tarihindeki "en büyük arz kesintisini" yarattığı vurgulandı.
Hürmüz Boğazı'ndaki akışın yüzde 90 oranında azalması, bölgedeki dev üreticileri ihracat yapamadıkları için üretimi durdurmaya zorlarken, bu durum küresel arz fazlasını hızla eritiyor.
Enerji piyasaları üzerindeki en doğrudan etki, küresel petrol ve gaz ticaretinin ana damarı olan Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklık oldu.
UEA verilerine göre, Körfez’deki üreticiler, lojistik imkansızlıklar nedeniyle günlük toplam 10 milyon varillik üretimi durdurmak zorunda kaldı.
Savaşın bu ay küresel arzı toplamda 250 milyon varil (günlük 8 milyon varil) azaltacağı tahmin ediliyor.
Bölgedeki günlük 4 milyon varillik rafineri kapasitesi de risk altında. Bu durumun özellikle dizel ve jet yakıtı tedarikinde küresel bir darboğaz yaratabileceği belirtiliyor.
Petrol fiyatlarının yeniden 100 doların üzerine tırmanması, uçuş iptalleri ve artan ekonomik belirsizlikler küresel talebi de olumsuz etkiliyor.
UEA, bu yılki küresel tüketim artışı tahminini yaklaşık yüzde 25 oranında düşürerek günlük 640 bin varile indirdi. Bu rakam, 2026 yılı projeksiyonlarının açıklandığı geçen Nisan ayından bu yana görülen en düşük seviye olarak kaydedildi.
UEA Başkanı Fatih Birol, üye 32 OECD ülkesinin piyasadaki kaosu dindirmek için acil durum rezervlerinden toplam 400 milyon varil petrol çıkarma kararı aldığını duyurdu. Bu dev operasyonun detayları şu şekildedir:
ABD Enerji Bakanı Chris Wright, bu miktarın 172 milyon varilinin ABD Stratejik Petrol Rezervi’nden karşılanacağını açıkladı.
ABD rezervlerinin piyasaya tam olarak arz edilmesinin yaklaşık 120 gün sürmesi bekleniyor.
Orta Doğu’daki kayıplar, OPEC dışı üreticiler tarafından kısmen dengelenmeye çalışılıyor. UEA raporunda; ABD, Kanada, Guyana ve Brezilya’nın yanı sıra OPEC+ üyeleri Kazakistan ve Rusya’daki üretim artışlarının arz şokunun etkisini bir miktar yumuşattığı ifade edildi.