Türkiye'nin Su Fakirliği Sınırı: Tarımda Büyük İsrafın Ekonomik Bedeli
Türkiye, tarımsal sulamada kullanılan suyun 45 milyar metreküpünün 25 milyarını yanlış yöntemlerle israf ederek su fakirliği sınırına dayandı. Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden Prof. Dr. Yusuf Demir'in uyarısına göre, bu durum sadece çevresel değil, aynı zamanda ülkenin gıda güvenliği ve ekonomik sürdürülebilirliği için ciddi riskler taşıyor. Yanlış sulama teknikleri ve su yönetimi eksiklikleri, Türkiye'nin sınırlı tatlı su kaynakları üzerindeki baskıyı artırıyor. Bu analiz, suyun ekonomik değerini ve israfın maliyetini vurguluyor.
Ayşe Yılmaz
•
Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, Türkiye’de tarımda kullanılan 45 milyar metreküp suyun yaklaşık 25 milyar metreküpünün yanlış sulama yöntemleri nedeniyle boşa harcandığını belirterek, ülkenin su fakirliği sınırına dayandığı uyarısında bulundu.
"Dünya Sulak Alanlar Günü" dolayısıyla Doğa Koruma ve Milli Parklar 11. Bölge Müdürlüğü tarafından Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti Sulak Alanı’nda düzenlenen toplantıda konuşan Prof. Dr. Demir, suyun hem dünya hem de Türkiye açısından hayati bir unsur olduğunu vurguladı.
Türkiye’nin resmi verilere göre 112 milyar metreküp su potansiyeline sahip olduğunu kaydeden Demir, bunun 75 milyar metreküpünün kullanıldığını, en büyük payın ise tarımsal sulamaya ait olduğunu söyledi.
Ülke genelinde 1 yılda tüketilen suyun büyük bölümünün tarımda kullanıldığını ve bunun da yanlış kullanıldığını ifade eden Demir, ayrıca şunları söyledi: "Türkiye'deki 112 milyar m3 suyun 75 milyar m3'ünü kullanıyoruz. Bunun 45 milyar m3'ünü tarımda kullanıyoruz. Maalesef tarımda sulamayı bilmediğimiz ya da sulama mühendislerini kullanmadığımız için bu 45 milyar m3 suyun 25 milyar m3'ünü boşa akıtıyoruz, yani israf ediyoruz. Türkiye nüfusunun 1,5 yılda evde ve sanayide kullandığı sudan fazla bir suyu tarımda 1 yılda israf ediyoruz. O nedenle suyun önemini kavramamız gerekiyor."
Türkiye'nin de birçok ülke gibi su fakirliği sınırına geldiğine değinen OMÜ Ziraat Fakültesi Tarımsal Yapılar ve Sulama Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Demir, "Su, tüm evreni şekillendiriyor. Su, tüm kâinatın enerjisini toplayan, depolayan ve dönüştüren tek maddedir. Kâinatta ilk önce yaratılan su, güneşten aldığı enerji ile bugünkü dünyadaki tüm enerjileri oluşturuyor. Dünyanın dörtte üçü su ancak bu suyun yüzde 97'si tuzlu su, tatlı su çok sınırlı. Yüzde 3'lük tatlı suyun da yüzde 97'si göl ve denizlerin altında bulunuyor. 8 milyar insanın şu anda yararlanabildiği su, var olan suyun 10 binde 3'ü civarında. Türkiye su fakirliği sınırında bir ülke. Toplam suyumuz resmi rakamlara göre 112 milyar metreküp. 85 milyondan fazla nüfusumuz var. İnsan başına bin 100 metreküp su düşüyor. Su fakirliği sınırı bin m3. Su fakirliği sınırına geldik. Birçok bölgede su fakirliğine girdik. Ege ve Marmara'da su fakirliğine girildi. Su zengini bir ülke değiliz" dedi.
İsrafın da su üzerinde önemli etkisi olduğuna değinen Prof. Dr. Demir, "Türkiye'den bir örnek; herkes tabağında 1 adet pirinç bıraksa günde 85 milyon pirinç yapar. 85 milyon pirinç yaklaşık 2 ton yapıyor. 2 ton pirinç önemli değil. 1 avuç pirinç üretmek için 3,5 ton su tüketiliyor. 2 ton pirinci üretmek için bir baraj dolusu suyu harcıyoruz. Tabakta 1 adet pirinç bırakmak bir ülkeye böyle bir bedele mal oluyor. Onun için israf da bu şekilde anlatılmalı. Din görevlilerine de israfın böyle anlatılması gerektiğini söylüyorum. Bundan sonraki yaşamda 2 kavram çok önemli hale gelecek. Bunlardan biri su ayak izi, biri de karbon ayak izi. Artık üretilen her ürünün tohum aşamasından geri dönüşüm aşamasına kadar olan süreçlerde kullanılan su kayıt altına alınacak" şeklinde konuştu.
Su sıkıntısı nedeniyle 1 milyar insanın günde 2 litrelik suyla idare etmek zorunda olduğuna değinen Prof. Dr. Yusuf Demir, "Su dünyada da önemli. UNESCO'ya göre dünyada her gün 6 bin çocuk susuzluktan ya da buna bağlı hastalıklardan ölüyor. Dünyada 3 milyar insan su kıtlığı ile karşı karşıya. 1 milyar civarında insan günde 2 litre suyla yaşamak zorunda. Bu 2 litreyle sabahtan akşama kadar yeme, içme, temizlik gibi tüm ihtiyaçlarını karşılamak zorundalar. O nedenle 1993'te Brezilya'da Dünya Su Günü ilan edildi" diye konuştu.
