Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi’nin (RASFF) 2025 verilerine göre, Türkiye Avrupa’ya gıda ihraç eden ülkeler arasında pestisit nedeniyle en çok bildirim alan ikinci ülke oldu. Veriler, pestisit kaynaklı bildirimlerin yarısına yakınının “sınırdan çevrilme” kararıyla sonuçlandığına işaret ediyor.
Greenpeace Türkiye’nin, RASFF verilerinden derlediği bilgilere göre, 2025 yılında Avrupa’ya gönderilen gıdalarda tespit edilen pestisit bildirimlerinde ilk sırada 124 bildirimle Hindistan yer aldı. Hindistan’ı 105 bildirimle Türkiye izledi. Türkiye’nin ardından 88 bildirimle Mısır, 48 bildirimle Çin ve 34 bildirimle Brezilya geldi.
Greenpeace Türkiye’nin paylaştığı verilere göre, Türkiye’nin aldığı 105 pestisit bildiriminin 51’i sınırdan çevrildi. Sınırdan çevrilen ürünlerin başında biber geliyor. Sınırdan çevrilen 51 bildirimin yarısından fazlası (27) biberden oluştu. Biberi domates (9) ve nar (5) takip etti. Sınırdan çevrilen diğer ürünler ise limon (4), asma yaprağı (2), armut (1), greyfurt (1), mandalina (1) ve şeftali (1) olarak sıralandı.
Paylaşılan bilgilere göre, 27 biber bildiriminden 8’i formetanate kaynaklı. Bu etken maddenin “son derece toksik” olduğu belirtilirken, Türkiye’de biberde kullanımının yasaklı olduğu ifade edildi.
Greenpeace Türkiye Direktörü Berkan Özyer, Türkiye’nin son iki yıldır en çok bildirim alan ikinci ülke olmasının endişe verici olduğunu söyledi. Özyer, Greenpeace Türkiye’nin “Zehir Etme” kampanyası kapsamında talebinin net olduğunu vurgulayarak, pestisit analizlerinin açıklanmasını istedi.
Özyer’in açıklamasında, ülke içinde bakanlıkça yapıldığı belirtilen pestisit analizlerinin sonuçlarına ulaşmak için zorlu bir mücadele yürütüldüğü, kampanyaya verilen 50 bini aşkın imzanın da kamuoyunun konuyu yakından takip ettiğini gösterdiği ifade edildi. Özyer ayrıca mahkemenin geçen yılın sonunda analiz sonuçlarının açıklanmasına hükmettiğini hatırlattı.
RASFF verilerinin 'kıymetli' olduğunu ancak ortaya koyduğu tablonun 'endişe verici' olduğunu kaydeden Özyer, "Özellikle 2024 yılında sınırdan en çok dönen biberin bu yıl da aynı sırada karşımıza çıkması biber üretiminde sistemik bir sorun olduğunu düşündürüyor" dedi.
Özyer, bakanlığın pestisit analizlerini kamuoyuna açıklaması talebini yineleyerek, vatandaşın sağlıklı gıdaya erişim ve ne yediğini bilme hakkı olduğunu hatırlattı.