Trump'tan İran'a Sert Uyarı: Bölgesel Gerilimler ve Küresel Etkileri
ABD eski Başkanı Donald Trump, İran'daki protestolarda can kaybı yaşanması halinde Tahran'ı "çok sert vurma" tehdidinde bulundu. Bu açıklama, İran'daki ekonomik sorunlar nedeniyle başlayan ve şiddetlenen gösterilerin uluslararası arenadaki yansımalarını derinleştiriyor. Trump'ın Çin ve Küba'ya yönelik açıklamaları da ABD'nin dış politika duruşundaki potansiyel değişimleri işaret ederken, bölgedeki gerilimlerin küresel piyasalar ve enerji güvenliği üzerindeki olası etkileri yakından izleniyor.
Esra Çelik
•
ABD Başkanı Donald Trump, İran'da devam eden gösteriler sırasında insanların öldürülmesi halinde Washington'ın "İran'ı çok sert vuracağını" söyledi.
"The Hugh Hewitt Show" programına katılan Trump, İran'daki protestolarda çok kalabalık kitlelerin toplandığını ve yer yer izdiham yaşandığını ifade etti.
Gösteriler sırasında hayatını kaybedenlerin bulunduğunu dile getiren Trump, sorumluluğun net biçimde kime ait olduğundan emin olmadığını belirterek, bu tür olayların sürmesi halinde İran'ın ağır bedeller ödeyeceğini söyledi.
Trump, "Çok kötü durumdalar. Onlara şunu da ilettim: Eğer insanları öldürmeye başlarlarsa ki ayaklanmaları sırasında bunu yapma eğilimleri var, sık sık ayaklanma çıkarıyorlar. Eğer bunu yaparlarsa, onları çok sert şekilde vuracağız" dedi.
Çin ile ilişkilere de değinen Trump, Hong Kong Özel İdari Bölgesi'nde kapatılan Apple Daily gazetesinin kurucusu ve muhalif medya patronu Jimmy Lai'nin serbest bırakılması konusunu Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüştüğünü, ancak henüz bu konuda bir geri dönüş almadığını aktardı.
Küba'ya ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Trump, Havana yönetimine yönelik baskının daha da artırılmasının zor olduğunu savunarak, “Bence oraya girip ortalığı patlatmak dışında bundan daha fazla bir baskı uygulamak zor. Bakın, onların tüm can damarı Venezuela'ydı. Hayatlarının tamamı Venezuela'ya bağlıydı. Petrolü de parayı da Venezuela'dan aldılar" ifadelerini kullandı.
Küba'nın ciddi bir kriz içinde olduğunu öne süren Trump, "Henüz tamamen çökmüş değiller ama kendi iç dinamikleriyle buna oldukça yaklaştıklarını düşünüyorum" diye konuştu.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran'da devam eden gösterileri yakından izlediklerini belirterek, barışçıl protestolara katılan ve örgütlenme ile ifade özgürlüğü haklarını kullanmaya çalışan herkesi desteklediklerini söyledi.
Vance, Beyaz Saray'da düzenlediği basın açıklamasında gündeme ilişkin soruları yanıtladı.
İran'daki gelişmeleri dikkatle takip ettiklerini ifade eden Vance, "Barışçıl protestolara katılan, özgürce örgütlenme ve seslerini duyurma haklarını kullanmaya çalışan herkesi destekliyoruz" dedi.
İran yönetiminin çok sayıda sorunla karşı karşıya olduğunu savunan Vance, Tahran'a nükleer programı konusunda ABD ile müzakere masasına oturma çağrısında bulundu. ABD'nin İran'a yönelik atacağı adımların ise Donald Trump'ın yetki alanında olduğunu belirtti.
Vance ayrıca, "İran halkı da dahil olmak üzere dünyanın her yerinde haklarını savunan herkesin yanındayız" ifadesini kullandı.
İran'da 28 Aralık 2025'te, yerel para biriminin döviz karşısında ciddi değer kaybetmesi ve ekonomik sorunlar nedeniyle Tahran Kapalı Çarşı'da esnafın başlattığı protestolar, kısa sürede birçok kente yayıldı.
Gösterilerde ölen ya da yaralananlara ilişkin resmi makamlarca açıklama yapılmazken, İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), 7 Ocak'ta yayımladığı raporda, aralarında 4 emniyet görevlisinin de bulunduğu 38 kişinin hayatını kaybettiğini, onlarca kişinin yaralandığını ve 2 bin 217 kişinin gözaltına alındığını bildirdi.
Tesnim Haber Ajansı ise protestolar sırasında yaralanan polis sayısının 568'e, milis gücü Besic mensuplarının sayısının ise 66'ya yükseldiğini duyurdu.
