TİM: 'Yüksek faiz düşük kur'la rekabetçilik zayıfladı
Ahmet Yıldız
•
Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Türkiye'yi uzun vadede en çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına çıkarmak istediklerini belirterek, "Şampiyonlar ligine çıkabilmemiz için ihracatımızı tabana yaymamız, tüm sektörlerden katkı almamız, sürdürülebilir büyüme ile her yıl çift haneli artışları yakalamamız gerekiyor" dedi.
TİM Başkanı Gültepe, basın mensuplarıyla bir araya geldiği toplantıda ihracatta güncel gelişmeler ve 2026 hedeflerine ilişkin açıklamalarda bulundu.
Gültepe, üretimi ve ihracatı bu yıl yeniden ekonomik büyümenin lokomotifi yapmak istediklerini söyledi.
"Yüksek faiz, düşük kur" politikası nedeniyle özellikle emek yoğun sektörlerin son 2,5 yılda rekabetçiliklerinin zayıfladığını ifade eden Gültepe, talep ve beklentilerinin karşılanması durumunda Orta Vadeli Program'da (OVP) 2026 yılı için öngörülen 282 milyar dolarlık hedefin rahatlıkla üzerine çıkabileceklerini vurguladı.
Gültepe, jeopolitik risklere, emek yoğun sektörlerde yaşanan rekabetçilik kaybına ve küresel pazarlarda artan korumacılık önlemlerine rağmen Türkiye'nin ihracatını 2025'te yüzde 4,5 artışla 273,4 milyar dolara çıkardığını anımsattı.
Mustafa Gültepe, gelecek günlerde netleşecek hizmet ihracatının da 122 milyar dolar civarında olacağını tahmin ettiklerini, hem mal hem de hizmet ihracatında en yüksek yıllık rakamlara ulaşılmasının elbette önemli olduğunu ancak tabloyu iyi analiz etmek durumunda olduklarını dile getirdi.
2025'te değer olarak 11,6 milyar dolarlık ihracat artışı gerçekleştirildiğine işaret eden Gültepe, şunları kaydetti:
"Bu farkın 7,7 milyar dolarlık kısmı otomotiv, savunma sanayi ve mücevher sektörlerindeki sadece beş firmanın ihracatından geldi. Ayrıca 5,4 milyar dolarlık da parite kaynaklı artımız var. Yani parite ve 5 firmanın katkısı olmasaydı 2025'i ekside tamamlamak gibi bir sonuçla karşılaşabilirdik. Oysa bizim ihracatta iddialı hedeflerimiz var. Biz Türkiye'yi uzun vadede en çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına, yani ihracatın şampiyonlar ligine çıkarmak istiyoruz. Şampiyonlar ligine çıkabilmemiz için ihracatımızı tabana yaymamız, tüm sektörlerden katkı almamız, sürdürülebilir büyüme ile her yıl çift haneli artışları yakalamamız gerekiyor. Bunun da yolu üretim ve ihracatı yeniden ekonomik büyümenin lokomotifi yapmaktan geçiyor."
Mustafa Gültepe, arzu ettikleri oranlarda olmamakla birlikte genel ihracatın arttığına ancak hazır giyim başta olmak üzere emek yoğun sektörlerin ihracatında üç yıldır devam eden daralmanın üretime, imalat sanayi istihdamına olumsuz yansıdığına işaret etti.
Gültepe, şöyle devam etti:
"Mevcut koşullarda kuru rekabetçi seviyeye çıkaracak bir ortam görünmüyor. Bizim artan maliyetleri dengeleyebilmemiz için ürün fiyatlarımızda döviz bazında yüzde 15-20 artış yapmamız gerekiyor ancak en fazla yüzde 2-3 artış yapabiliyoruz. Dolayısıyla 3 yıl önceki rekabetçiliğimiz kazanabilmemiz için farklı destek mekanizmalarını devreye almak durumundayız. Bu kapsamda emek yoğun sektörlerde rekabetçiliğimizi yeniden kazanabilmemiz için istihdam desteğinin 6 bin liraya, asgari ücret desteğinin 2 bin 500 liraya çıkarılması, döviz dönüşüm desteğinin daha etkin ve verimli bir şekilde uygulanacak düzenlemelerin yapılması ve ihracatçımızın uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişimini sağlayacak politikaların devreye alınması gerekiyor."
TİM Başkanı Gültepe, her sektör için stratejilerini gözden geçirip güncellemeleri gerektiğine dikkati çekerek, hiçbir sektörden vazgeçme lükslerinin olmadığını söyledi.
Yüksek teknolojinin, AR-GE'nin, inovasyonun, tasarımın, markalaşmanın çarpan etkisinden yararlanmaları gerektiğini anlatan Gültepe, yeşil ve ikiz dönüşümü de hızla tamamlamaları gerektiğini vurguladı.
Gültepe, "TİM olarak bahsettiğim başlıkların hepsinde farklı paydaşlarla işbirlikleri yapıyor, birçok proje yürütüyoruz. Tüm bu çalışmalarla halen ortalama 1,6 dolar civarında olan ihracat kilogram birim fiyatımızı 3 dolara çıkarmayı hedefliyoruz." dedi.
Mustafa Gültepe, her şeyi devletten beklemediklerini, 160 bini aşkın üyesi bulunan büyük bir ailenin çatı kuruluşu olarak yeni pazarlar bulmak, ihracatçıları yeni müşterilerle buluşturmak için yoğun bir heyet programı yürüttüklerini anlattı.
Gültepe, ihracatçıları, Ticaret Bakanlığının, TİM'in ve birliklerin kurumsal güvencesinde potansiyel alıcı konumundaki firmaların doğrudan karar vericileriyle buluşturduklarını dile getirdi.
2025'te birliklerle, toplamda 200'e yakın heyet programı ve 300'ü aşkın fuar katılımı gerçekleştirdikleri bilgisini paylaşan Gültepe, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Sadece TİM'in düzenlediği 32 organizasyonda 546 firmamızı 31 ülkede 4 bine yakın alıcı ile bir araya getirdik. Bu yıl TİM olarak 38 heyet programı düzenlemeyi hedefliyoruz. Bir başka ifadeyle sadece TİM olarak her ay ortalama en az üç ticaret heyeti gerçekleştireceğiz. Birliklerimizin düzenleyecekleri heyetlerle sayı 200'ü geçecek. Biz yeni yılla birlikte gelişmiş pazarlarda, yeni nesil 'TİM Vizyon Heyetleri' dönemini başlatacağız. Artık programlarımızı sadece B2B görüşmelerle sınırlı tutmayacağız. Sektörel panellerde pazarın en önemli oyuncularını ve kanaat önderlerini bir araya getireceğiz. Heyet düzenlediğimiz ülkeye 'satıcı' olmaktan öteye sektörün geleceğini tartışan, vizyon belirleyen ve yön veren bir 'çözüm ortağı' olarak gideceğiz."
Gültepe, diğer taraftan alım heyetlerini de Türkiye'de ağırlamaya devam eceklerini aktararak, bu yıl biri Arap ülkelerini, diğeri Amerika Kıtası'ndaki ülkeleri kapsayacak şekilde ve her biri en az 500 kişilik iki büyük alım heyeti programladıklarını bildirdi.
Ayrıca Türkiye'de görev yapan diplomatik temsilcilerle diyaloğa da büyük önem verdiklerini belirten Gültepe, "Bu kapsamda geçen hafta sonu Arap Birliği üyesi 13 ülkenin temsilcilerini Trabzon'da ağırladık. Trabzon'daki temaslarımız bize Arap Birliği ülkelerine 2025'te 52 milyar dolar civarında olan ihracatımızı 2-3 yıl içinde 65 milyar dolara çıkarabilecek potansiyelin olduğunu gösterdi." diyerek sözlerini tamamladı.
