Bekir Gürdamar
Konsolide cirosunu döviz bazında yüzde 10 artırarak 554 milyon dolar seviyesine taşıyan ve tarihinin en yüksek satış gelirine ulaşan TEMSA’nın, TL bazında enflasyon muhasebesi uygulanmış cirosu ise 24 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. TEMSA CEO’su Evren Güzel, ticari araç sektörünün zor bir yılı geride bıraktığının altını çizerken, “Hem dünyada hem de ülkemizde faaliyet ortamını zorlaştıran gelişmelere tanıklık etmeye devam ediyoruz. Bunlar Türkiye pazarında genel rakamlara da yansıyor. 2025 yılına baktığımızda ana iş kolumuz olan otobüs pazarında yıllık artış sadece yüzde 3 ile sınırlı kalırken, midibüste ise yüzde 3’lük bir daralma görüyoruz. Böyle dönemler, organizasyon gücünün fark yarattığı dönemlerdir. Bizim için 2025 sonuçlarımızın bu kadar değerli olmasının sebebi de böylesine zorlu bir dönemde pazardan pozitif ayrışmış olmamız” dedi.
TEMSA’nın bugün geldiği noktada sadece bir otobüs üreticisi olmadığını sözlerine ekleyen Evren Güzel, “Güçlü bir global oyuncu olma yolunda ‘Tercih Edilen Mobilite Markası’ vizyonumuzu dört temel sütun üzerine inşa ediyoruz. Odak pazarlarda coach ve intercity segmentlerinde tercih edilen marka olmak, pazar ihtiyaçlarına uygun özgün ve yenilikçi ürünlerle niş segmentlerde fark yaratmak, city segmentinde iş birlikleri kurmak ve ekosistem oyuncusu olmak, elektrifikasyon ve geleceğin mobilite çözümleri sağlayan üretim merkezi olmak. Bu vizyon doğrultusunda hedefimiz küresel ayak izimizi genişleterek 1 milyar dolarlık ciroya sahip tercih edilen mobilite markası olmak” diye konuştu.
TEMSA olarak tarihi bir yılı geride bıraktıklarını ifade eden Evren Güzel, “2025’te hem ciro hem de ihracatta TEMSA tarihinin en yüksek rakamlarına ulaştık. Döviz bazlı ciromuz geçtiğimiz yıla göre yüzde 10’luk artışla 554 milyon dolara yükseldi. Avrupa’da ve Türkiye’de TEMSA tarihinin en yüksek otobüs satış adetlerine imza attık. Zorlu bir dönemde karlılığımızı koruyarak, üst üste beşinci yılımızda da pozitif serbest nakit akışına sahip olduk” dedi.
TEMSA’nın, tarihinin en yüksek ihracat rakamına yine bu dönemde ulaştığını sözlerine ekleyen Evren Güzel şunları söyledi: “2025’te bir önceki yıla göre döviz bazında yüzde 7’lik artışla ihracatımızı 316,1 milyon dolara taşıdık. Bizi en az bu rekor kadar gururlandıran, ihracatla ilişkili iki konu daha var. İlki; net ihracat katkımız. Bundan 10 yıl önce net 90 milyon dolar ithalatçı konumda bulunan TEMSA, bugün geldiği noktada net 149 milyon dolar ihracat girdisi yaratan bir şirket pozisyonunda. İkinci olarak da, Türkiye’de ortalama kilogram başı ihracat 1,6 dolar seviyesindeyken, biz TEMSA’da bu rakamı 20,38 dolara yükselttik. Yani, TEMSA olarak Türkiye ortalamasından yaklaşık 13 kat daha katma değerli bir ihracat yapıyoruz. Tüm bunlar TEMSA’nın, ileri sanayi vizyonunun ve küresel marka dönüşümünün en güçlü göstergelerinden.”
Avrupa’nın TEMSA için öncelikli pazarlar arasında başı çektiğini ifade eden Evren Güzel, “2025 yılında Avrupa’daki ayak izimizi daha da güçlendirdik. Fransa, Almanya, İngiltere, İrlanda Yunanistan, Belçika gibi ülkelerde satış rekorlarımızı kırdık. Sağdan direksiyonlu pazarları da odağımıza alıp 2024 yılına göre adet bazında yüzde 60 daha fazla ihracat yaptık. İngiltere ve İrlanda’da araç parkımızı 673 adede ulaştırırken, söz konusu ülkelerde şehirlerarası otobüs pazarında pazar payımızı da yaklaşık yüzde 15 seviyesine yükselttik. Avrupa’nın ilk şehirlerarası elektrikli aracı unvanına sahip LD SB E modelimizden Portekiz’e 10 adet sevk ederek, bugüne kadar bu modelimizde tek seferde yapılan en büyük teslimatı gerçekleştirdik. Yine aynı şekilde Litvanya’ya 15 adet MD9 Electricity aracımızı sevk ettik. Mevcut pazarlardaki bu başarılarımızın yanı sıra, geçtiğimiz yıl 6 yeni ülkeye giriş yaptık; Arnavutluk, Finlandiya, Hırvatistan, Malta, Norveç, Polonya. Tüm bunları yaparken, her zaman odağımıza aldığımız müşterilerimiz ile sürekli temas halinde olmaya devam ediyoruz. Müşterilerimizi dinleyerek, anlayarak hem bugünün hem de geleceğin ihtiyaçlarını çözümlüyoruz. Bu yaklaşımımızla müşterilerimizden aldığımız geri bildirimler ve pazar ihtiyaç analizlerimiz doğrultusunda hem yeni araç lansmanlarımıza devam ettik hem de var olan araçlarımızı yeni donanımlar ve özelliklerle geliştirdik. Busworld’de tanıttığımız Avenue Neo ile Yeni Prestij’i de Türkiye ve Avrupa’da satışa sunduk” dedi.
Amerika pazarında uzun yıllardır başarıyla varlığını devam ettiren sayılı Avrupalı üreticilerden biri olduklarını hatırlatan Evren Güzel, bu pazarda büyüme iştahlarının artarak devam ettiğinin altını çizdi. Amerika’da ilave gümrük vergileri nedeniyle maliyetlerin arttığını ifade eden Evren Güzel, “Önceki yıllarda yüzde 2,5 olan gümrük vergisi bugün itibarıyla yüzde 12,5 olarak uygulanıyor. Dolayısıyla bu ilave vergi, pazardaki kar marjları üzerinde ciddi bir baskı yaratıyor. Kuzey Amerika pazarı çok güçlü bir oyuncu olduğumuz dolayısıyla bizim için çok öncelikli bir pazar. Bu gelen ilave vergilerle birlikte, pazarda da yeni bir denge oluşuyor. Bizim avantajımız orada hem müşteri ilişkilerimizin hem de satış sonrası hizmetlerimizin çok güçlü olması. Dolayısıyla biz rekabeti hizmetlerimizle, finansman çözümlerimizle, ürün gamımızla fiyatın ötesine taşıyoruz. ABD için geliştirdiğimiz TS serisi ile pazarda kendi segmentimizi yarattık. Bugün Amerika’da 2.500’ü aşkın aracımız bulunuyor ve bu pazarda büyümeye devam edeceğiz.”
Türkiye’de elektrikli otobüslerin toplam otobüs satışları içindeki payının potansiyelin çok gerisinde olduğunu ifade eden Evren Güzel, “Son 5 yılda Türkiye’de 180’in üzerinde elektrikli otobüs satışı gerçekleşti. Bu da elektrikli otobüs payının yüzde 1’in altında olduğunu gösteriyor. Bu oran Avrupa’da bugün itibariyle yüzde 30 seviyelerinde. TEMSA ise Türkiye’de son 5 yılda yüzde 16’lık pay elde etti. Avrupa’dan Amerika’ya, şehir içinden şehirlerarasına her segmentte elektrikli otobüslerimizle yollardayız. ASELSAN iş birliğiyle Türkiye'nin ilk yerli elektrikli otobüsünü biz ürettik. 2022 yılında ise Avrupa’nın ilk elektrikli şehirlerarası otobüsünü yollara çıkardık. TS45E modelimizle Amerika’da şehirlerarası ulaşımda elektrikli dönemini başlattık. Fabrikamızda geliştirdiğimiz 11 farklı modelden oluşan sıfır emisyonlu araçlarımızla yeşil dönüşüme büyük katkı sağlıyoruz. Bu anlamda, küresel ölçekte en geniş sıfır emisyonlu ürün portföylerinden birine sahibiz” dedi.
