TCMB'den Ticari Alacaklara Yeni Temerrüt Faizi: Piyasaya Etkileri Ne
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ticari alacaklarda uygulanacak temerrüt faiz oranını %43'e indirirken, tahsil masrafı tutarını 2.020 TL'ye yükseltti. 1 Ocak 2026'dan itibaren yürürlüğe giren bu düzenleme, borçlular üzerindeki faiz yükünü hafifletmeyi hedeflerken, alacaklılar için tahsilat maliyetlerini artırıyor. Dünya Ekonomi, kararın şirketlerin nakit akışları ve piyasa dinamikleri üzerindeki potansiyel yansımalarını analiz ediyor.
Selin Öztürk
•
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), ticari ilişkilerde yaşanan geç ödemelere uygulanacak temerrüt faizi oranını ve tahsil masraflarına ilişkin tutarları güncelledi. Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğe göre, 1 Ocak 2026 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, ticari alacaklarda sözleşmede aksi belirtilmedikçe uygulanacak temerrüt faiz oranı yüzde 43 olarak belirlendi. Bu oran, 2025 yılının başında yüzde 53,25 seviyesindeydi ve önemli bir düşüşü temsil ediyor.
Düzenleme, aynı zamanda, alacaklının borcun tahsili için borçludan talep edebileceği asgari gider tutarını da revize etti. Yeni dönemde bu tutar 2 bin 20 TL olarak belirlendi. Geçtiğimiz yılın başında bu rakam bin 450 TL seviyesindeydi. TCMB'nin bu adımı, hem borçlu hem de alacaklı taraflar için önemli finansal sonuçlar doğuracak potansiyele sahip.
Düzenlemenin Arka Planı ve Amacı
TCMB'nin temerrüt faiz oranında yaptığı bu indirim, genel dezenflasyonist para politikaları ve işletmeler üzerindeki finansal yükü hafifletme çabalarıyla yakından ilişkilendirilebilir. Yüksek faiz oranları ortamında, ticari alacakların geç ödenmesi durumunda uygulanan temerrüt faizleri, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) için ciddi bir maliyet unsuru haline gelebiliyordu. Bu indirimle, borçlu şirketlerin finansal baskılarının bir nebze olsun azaltılması ve nakit akışlarının daha öngörülebilir hale gelmesi hedefleniyor.
Ekonomi uzmanları, bu kararın, Merkez Bankası'nın enflasyonla mücadeledeki kararlılığını sürdürürken, reel sektörün finansman maliyetlerini optimize etme arayışının bir yansıması olduğunu belirtiyor.
Şirketler ve Piyasalar İçin Ne Anlama Geliyor?
Temerrüt faiz oranındaki düşüş, özellikle tedarik zincirinde geç ödeme riski taşıyan veya bu durumla sıkça karşılaşan şirketler için doğrudan bir maliyet avantajı sağlayacaktır. Ancak, madalyonun diğer yüzünde, alacaklı konumundaki firmalar için geç ödemelerden kaynaklanan gelir kaybının artabileceği riski bulunuyor. Bu durum, şirketlerin alacak yönetim stratejilerini ve tahsilat süreçlerini yeniden gözden geçirmelerini gerektirebilir.
Borçlular İçin: Geç ödemelerdeki maliyet yükü azalacak, bu da özellikle nakit akışı sıkıntısı yaşayan firmalara nefes aldırabilir.
Alacaklılar İçin: Temerrüt faizinden elde edilecek potansiyel gelir azalırken, tahsil masraflarındaki artış, yasal yollarla alacak takibi yapan firmalar için bir denge unsuru oluşturabilir.
Piyasa Dinamiği: Ticari kredilerde ve vadeli satışlarda risk algısının yeniden şekillenmesine neden olabilir. Daha düşük temerrüt faizi, bazı firmaları ödemeleri ertelemeye teşvik edebilirken, artan tahsil masrafı caydırıcı bir etki yaratabilir.
Tahsil Masraflarındaki Artışın Dinamiği
Temerrüt faiz oranındaki indirime karşılık, alacak tahsili için talep edilebilecek asgari gider tutarının yüzde 39'un üzerinde bir artışla 2 bin 20 TL'ye yükseltilmesi dikkat çekicidir. Bu artış, alacaklıların yasal yollarla alacaklarını tahsil etme süreçlerinde karşılaştıkları operasyonel ve hukuki maliyetlerin enflasyonist ortamda yükseldiğini yansıtmaktadır. Bu durum, alacaklıların haklarını koruma ve tahsilat süreçlerini etkinleştirme amacını taşımaktadır.
Sonuç olarak, TCMB'nin bu kararı, ticari hayatta borç-alacak ilişkilerini yeniden dengelemeyi amaçlayan karmaşık bir düzenlemedir. Düşen temerrüt faizi borçlulara rahatlama sağlarken, artan tahsil masrafları alacaklıların haklarını koruma mekanizmasını güçlendirmektedir. Bu değişikliklerin, önümüzdeki dönemde şirketlerin finansal yönetim pratiklerini ve piyasadaki ödeme alışkanlıklarını nasıl etkileyeceği yakından izlenecektir.
