Türkiye ekonomisi için stratejik öneme sahip tarım sektöründe, girdi maliyetlerindeki yükseliş endişe verici boyutlara ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan 2025 yılı Aralık ayına ait Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verileri, çiftçilerin omuzlarındaki yükün giderek ağırlaştığını ve bunun nihai tüketici fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğunu bir kez daha ortaya koydu.Yıllık Artışta Kritik Seviye ve Genel EğilimTarım-GFE'de 2025 yılı Aralık ayında bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 33,15'lik kayda değer bir artış gerçekleşti. Bu oran, on iki aylık ortalamalara göre de yüzde 32,50 olarak kaydedildi. Bu istikrarlı ve yüksek artış, tarımsal üretim maliyetlerindeki yükselişin dönemsel bir dalgalanma olmaktan öte, yapısal bir sorun haline geldiğine işaret ediyor. Çiftçiler, tohumdan gübreye, enerjiden ilaca kadar birçok kalemde artan maliyetlerle mücadele etmek zorunda kalıyor.Üretim ve Yatırım Maliyetlerinde Çift Yönlü BaskıEndeks detaylarına bakıldığında, ana gruplarda da önemli yükselişler gözlemlendi:Tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksinde bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 34,48 artış yaşandı. Bu kalem, gübre, yem, enerji, bitki koruma ürünleri gibi doğrudan üretim sürecinde kullanılan girdileri kapsıyor. Bu denli yüksek bir artış, çiftçinin anlık üretim maliyetlerini doğrudan etkileyerek ürün fiyatlarına yansıma potansiyelini güçlendiriyor.Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksinde ise yıllık yüzde 25,56'lık bir artış izlendi. Bu grup, makine, ekipman, bina gibi uzun vadeli yatırımları içeriyor. Buradaki artış, sektörün modernizasyon ve kapasite artırma potansiyelini olumsuz etkileyerek gelecekteki verimlilik artışını sınırlayabilir ve tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini tehdit edebilir.Veteriner Harcamalarında Rekor Sıçrama: Nedenleri ve EtkileriYıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup, yüzde 72,78'lik inanılmaz bir artışla veteriner harcamaları oldu. Aylık bazda da yüzde 6,43 ile zirvede yer alan bu kalem, hayvancılık sektöründeki maliyet baskısının ne denli yoğun olduğunu gözler önüne seriyor.Dunyaekonomi.com analistleri, veteriner harcamalarındaki bu denli yüksek artışın, döviz kurundaki dalgalanmalara bağlı ilaç ve aşı ithalat maliyetleri, sektöre özel enflasyonist baskılar ve hayvan sağlığına yönelik artan talepler gibi birden fazla faktörden kaynaklandığını belirtiyor.Veteriner maliyetlerindeki bu artış, et ve süt ürünleri gibi temel gıda maddelerinin fiyatlarına doğrudan yansıyarak gıda enflasyonunu daha da körükleme potansiyeli taşıyor ve hayvancılık yapan çiftçilerin kar marjlarını ciddi şekilde daraltıyor.Gıda Enflasyonu ve Tüketiciye YansımalarıTarımsal girdi fiyatlarındaki bu sürekli artış, kaçınılmaz olarak gıda enflasyonunu tetikleyen en önemli unsurlardan biri olarak öne çıkıyor. Çiftçiler, artan maliyetlerini ya ürün fiyatlarına yansıtmak zorunda kalıyor ya da kar marjlarından feragat ederek üretimlerini sürdürmeye çalışıyor. Her iki senaryo da nihayetinde tüketicinin sofrasına daha yüksek fiyatlar olarak dönüyor.Uzmanlar, bu tablonun sürdürülebilir olmadığını ve tarımsal üretimde düşüşlere, hatta bazı ürünlerde arz sıkıntısına yol açabileceği konusunda uyarıyor. Hükümetin tarım politikaları, sübvansiyonlar ve enerji maliyetlerini düşürmeye yönelik adımlar, bu maliyet sarmalını kırmak için kritik önem taşıyor. Aksi takdirde, gıda güvenliği ve enflasyonla mücadeledeki başarı, tarımsal girdi maliyetlerindeki kontrolsüz yükseliş nedeniyle sekteye uğrayabilir.
Ekonomi
Tarım Girdi Fiyatlarında Yüzde 33 Artış: Gıda Enflasyonu Riski Derinleşiyor
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Aralık ayı raporu, tarımsal girdi fiyatlarının yıllık bazda yüzde 33,15 arttığını gözler önüne serdi. Özellikle veteriner harcamalarındaki yüzde 72,78'lik rekor sıçrama dikkat çekerken, bu durum çiftçilerin üretim maliyetlerini artırarak gıda enflasyonu üzerindeki baskıyı derinleştiriyor ve tüketicinin sofrasına doğrudan yansıyor. Bu yükseliş, tarım sektörünün sürdürülebilirliği açısından ciddi endişeler barındırıyor.
Ahmet Yıldız
•
Bu makaleyi paylaş
Instagram:Bu bağlantıyı kopyalayıp Instagram hikayenizde paylaşabilirsiniz!
