Süt Fiyatı Zammı: Üretici Ayakta Kalma Mücadelesi Verirken Tüketici Ne
Ulusal Süt Konseyi'nin (USK) yarın açıklayacağı çiğ süt tavsiye fiyatı, sektörde tansiyonu yükseltiyor. Üretim maliyetlerinin Aralık ayında litre başına 19.08 TL'ye ulaşması ve yıllık bazda %33.14 artması, üreticileri zorluyor. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) ise en az 27 TL/Litre talep ederek USK'yı geçmiş kararları uygulamamakla eleştiriyor. Bu kritik karar, gıda enflasyonundan kırmızı et arzına kadar geniş bir yelpazede ekonomik sonuçlar doğuracak.
Fatma Demir
•
Ulusal Süt Konseyi'nin (USK), yarın gerçekleşmesi planlanan toplantıda 2026 ilk çeyreğine ilişkin çiğ süt tavsiye fiyatını belirleyerek kamuoyuna duyurması bekleniyor.
1 Ekim 2025'ten bu yana çiğ süt tavsiye fiyatı litre başına 19,60 TL iken önceki hafta USK, Aralık ayına ilişkin çiğ süt üretim maliyetini litre başına 19,08 TL olarak açıklamıştı. Böylece Kasım ayında 18,38 TL olan söz konusu maliyet aylık bazda yüzde 3,80 artmış oldu. USK'nın hesaplamalarına göre, Aralık 2024'te 14,33 TL olan çiğ süt üretim maliyeti yıllık bazda ise yüzde 33,14 artmış oldu.
Şimdi gözler USK'nın bu maliyetleri baz alarak açıklayacağı çiğ süt tavsiye fiyatına çevrildi.
Öte yandan konuyla ilgili Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) bugün bir açıklama yaptı.
15 Aralık’tan itibaren sıcak çiğ süt tavsiye fiyatının en az 27 TL/Litre + soğutma ve hizmet bedeli olması gerektiğini yineleyen TÜSEDAD Yönetimi, sıcak çig süt üretim maliyetini 23,09TL/LT olarak açıklamıştı.
6 Ocak 2026 tarihine gelinmesine rağmen Ulusal Süt Konseyi tarafından henüz herhangi bir açıklama yapılmadığını belirtilen TÜSEDAD'ın son açıklamasında, "19–21 Ocak 2024 tarihlerinde düzenlenen Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla; çiğ süt tavsiye fiyatının üçer aylık dönemler halinde, piyasa koşulları ve maliyetler çerçevesinde güncellenmesi yönünde karar alınmıştır. Ne yazık ki bugün gelinen noktada, alınan bu kararın uygulanmadığını açıkça görmekteyiz" denildi.
TÜSEDAD tarafından yapılan açıklamada, "Alınan bu karar sonrasında 1 Ocak 2025 itibarıyla 17,15 TL/Lt olarak açıklanan fiyatın, 1 Nisan 2025 tarihinde artan maliyetlere göre güncellenmesi gerekirken fiyat sabit kalmıştır. 1 Temmuz 2025 itibarıyla toplanıp fiyat güncellemesi yapılması gerekirken, 1 Ocak günü belirlenen 17,15 TL/Lt fiyat 31 Temmuz’a kadar uzatılmış, 2025 yılının ilk 7 ayında süt üreticisinin maliyetlerinin hiçbir şekilde artmadığı varsayılmıştır. Daha sonra, Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla alınan karara rağmen, 1 ay gecikmeyle ve 1 Ağustos 2025’ten geçerli olacak şekilde çiğ süt tavsiye satış fiyatı 18,35 TL/Lt olarak açıklanmış; bu fiyatın Eylül sonuna kadar geçerli olacağı ilan edilmiştir. Ardından 1 Ekim 2025 itibarıyla tavsiye satış fiyatı 19,60 TL/Lt olarak açıklanmış ve bunun 31 Aralık 2025 tarihine kadar geçerli olacağı belirtilmiştir.
Ulusal Süt Çalıştayı’nda tüm tarafların uzlaşısıyla alınan kararlar gereği, 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla çiğ süt tavsiye satış fiyatını belirlemesi gereken Ulusal Süt Konseyi, bu yükümlülüğünü maalesef bugüne kadar yerine getirmemiştir."
2011 yılından buyana neredeyse 15 yıldır Ulusal Süt Konseyi'nin hep ileri tarihli geçerlilik taşıyan fiyatlar belirlediği hatırlatılan açıklamada, "Geriye dönük tek bir gün dahi fiyat açıklanmamıştır. Bu durum, yıllardır üreticinin cebinden haksız şekilde kaynak aktarılmasına neden olmuştur" denildi.
USK’nın mevcut yeni yönetiminin bir ilke imza atmasının beklendiği kaydedilen açıklamada, geriye dönük olarak 1 Ocak 2026 itibarıyla geçerli olacak şekilde, sıcak çiğ süt tavsiye satış fiyatını 27 TL/Lt + 0,70 TL/Lt soğutma bedeli + nakliye ve hizmet bedeli olarak açıklamasının beklendiği ifade edildi.
TÜSEDAD açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "Üretici üretmezse gıda sanayi işleyemez, lojistik sektörü taşıyacak ürün bulamaz, tüketici sağlıklı ve yerli gıdaya erişemez, ithalat zorunluluğu artar ve piyasa dengeleri bozulur. TÜSEDAD olarak önerdiğimiz 27 TL/Litre fiyat, üreticinin ayakta kalabilmesi için en gerçekçi ve zorunlu rakamdır. En kısa zamanda Ulusal Süt Konseyi tarafından çiğ sütün tavsiye fiyatı açıklanmadığı takdirde, süt üreticisi çok daha zor bir sürece sürüklenecektir. Unutulmamalıdır ki süt üreticisinin üretime devam etmesi, ülkedeki kırmızı et açığının kapatılması açısından da hayati öneme sahiptir."
