Reel Sektörde 2025 Sıkıntılı Başlangıç: Konkordato ve Daralma Endişeleri
2025 yılı, Türkiye reel sektörü için artan zorluklarla başladı. Yılın ilk 11 ayında 2.535 şirketin konkordato ilan etmesi, ekonomik baskının derinleştiğini gözler önüne serdi. Sanayi üretimindeki aylık daralma ve İSO PMI verilerinin eşik değerin altında seyretmesi, imalat sektöründeki zayıflığı teyit ediyor. İhracat cephesindeki olumlu tabloya rağmen, artan ithalat dış ticaret açığını genişletirken, tarım sektöründeki keskin daralma dikkat çekiyor. Hükümet ve finans kuruluşlarının destek paketleri, reel sektörün nefes alması için kritik önem taşıyor.
Mustafa Koç
•
Sektörel daralmanın en somut göstergesi olarak, yılın ilk 11 ayında 2 bin 535 şirketin konkordato ilan etmesi dikkat çekti. Bu rakam, 2024 yılındaki bin 723 ve 2023 yılındaki 519 seviyesinin oldukça üzerine çıkarak ekonomik baskının boyutunu gözler önüne serdi. Ayrıca kapanan anonim şirketlerin açılanlara oranı yüzde 39,8 gibi yüksek bir seviyeye ulaştı.
Sanayi sektörü 2025 yılına yıllık bazda yüzde 1,2 büyüme ile başlasa da, Ocak ayında aylık bazda yüzde 2,7’lik bir daralma yaşadı. İmalat sanayisinin nabzını tutan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI verileri, yıl boyunca eşik değer olan 50’nin altında kalarak sektördeki bozulmaya işaret etti.
Endeks, Temmuz ayında 45,9 ile yılın en düşük seviyesini görürken, Kasım ayında 48 seviyesinde gerçekleşerek faaliyet koşullarındaki zayıf seyrin sürdüğünü kanıtladı. Ekim ayı itibarıyla sanayi üretimi yıllık bazda yüzde 2,2 artış gösterse de aylık bazda yüzde 0,8 düşüş kaydedildi.
İhracat tarafında ise daha pozitif bir tablo hakim oldu. İSO Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi, yıl boyunca 50 eşik değerinin üzerinde kalarak dış talepteki iyileşmenin sürdüğünü gösterdi. Kasım ayı itibarıyla son 12 aylık yıllıklandırılmış mal ihracatı 270,6 milyar dolar ile rekor kırdı. Kasım ayında ihracat yüzde 2,2 artışla 22,7 milyar dolar olurken, otomotiv sektörü 3,8 milyar dolar ile liderliğini korudu. Ancak ithalatın da yüzde 2,6 artışla 30,5 milyar dolara yükselmesiyle, dış ticaret açığı 7,8 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Türkiye ekonomisi 2025’in 3. çeyreğinde yüzde 3,7 oranında büyüme kaydetti. Sektörel bazda bakıldığında inşaat yüzde 13,9, hizmet yüzde 7,1 ve sanayi yüzde 6,6 büyürken, tarım sektörü yüzde 12,7 daralarak negatif ayrıştı. Sektörü desteklemek amacıyla;
• TCMB, reeskont kredileri günlük limitlerini 4,5 milyar liraya yükseltti.
• TOBB Nefes Kredisi paketinde hacim 50 milyar TL'ye çıkarılarak 43 bin 500'den fazla KOBİ'ye finansman sağlandı.
• Türk Eximbank, yılın ilk yarısında ihracatçılara toplam 25,4 milyar dolarlık dev bir destek paketi sundu.
