Türk otomotiv sektöründe yerli üretim katkı oranlarına yönelik kritik bir düzenlemeye gidildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Yerli Malı Tebliği'nde yaptığı değişiklikle, sektördeki üretim sürekliliğini sağlamak ve potansiyel tedarik aksaklıklarını önlemek amacıyla, nihai ürünlerin yerli katkı oranı hesaplamalarında 1 Temmuz'a kadar esneklik tanındığını duyurdu. Bu hamle, özellikle kamu alımları ve engelli vatandaşların araç tedarik süreçlerinde yaşanabilecek kesintilerin önüne geçmeyi hedefliyor.
Yerli Katkı Hedefleri ve Sektör Gerçekleri Çatışması Geçtiğimiz yıl 25 Ocak 2025 tarihinde yayımlanan Yerli Malı Tebliği, yerli üretimin katma değerini artırma hedefiyle 1 Ocak itibarıyla yeni yerli katkı oranı hesaplama hükümlerini yürürlüğe koymuştu. Ancak, Türkiye'nin önemli sanayi kollarından biri olan otomotiv sektörünün kendine özgü yapısı, bu yeni düzenlemelerin uygulanmasında ciddi zorlukları beraberinde getirdi. Sektördeki yüksek tedarikçi sayısı ve geniş ürün girdi çeşitliliği, nihai araçlar için belirlenen yerli katkı oranlarının yeni tebliğ çerçevesinde hesaplanmasını karmaşık hale getirdi. Bu durum, sadece üreticiler için değil, aynı zamanda kamu kurumları ve engelli vatandaşlarımızın araç alımlarında da aksaklıklara yol açma potansiyeli taşıyordu. Bakanlık, bu potansiyel riskleri değerlendirerek sektör paydaşları ve ilgili kamu kurumlarıyla kapsamlı istişareler gerçekleştirdi.
Kritik Değişiklik: 1 Temmuz'a Kadar İstisna Yapılan istişareler sonucunda, 7 Şubat tarihinde Yerli Malı Tebliği'nde acil bir değişiklik yapıldı. Bu değişiklikle, otomotiv sektörüne özel bir istisna getirildi:
"Otomotiv sektörü için nihai ürünün yerli katkı oranı hesaplamasında 1 Temmuz'a kadar bu tebliğ hükümleri uygulanmaz."
Bu madde, Türkiye'deki fabrikalarında üretim yapan otomotiv firmalarının operasyonel süreçlerinin kesintiye uğramamasını güvence altına alırken, aynı zamanda yerli tedarik zincirinin yeni düzenlemelere uyum sağlaması için ek süre tanıyor. Ekonomi yönetimi, bir yandan yerli üretimi ve katma değeri teşvik ederken, diğer yandan sektörün dinamiklerini ve operasyonel gerçeklerini göz ardı etmediğini bu kararla göstermiş oldu.
Tedarikçilere Yönelik Yükümlülükler Devam Ediyor Bakanlık açıklamasında, 1 Temmuz'a kadar geçerli olacak bu istisnanın sadece nihai ürün olan motorlu taşıtları kapsadığına dikkat çekildi. Bu, sektördeki tüm yurt içi tedarikçilerin, tebliğ hükümleri doğrultusunda yerli malı belgesi veya yerli katkı oranı raporu almak üzere gerekli işlemleri tamamlamaya devam etmesi gerektiği anlamına geliyor. Yani, ana sanayiye tanınan esneklik, tedarik zincirinin alt katmanlarındaki yerlileşme çabalarını sekteye uğratmayacak.
Gelecek Yol Haritası: Yeni Rehber Doküman Önümüzdeki dönemde, 1 Temmuz'a kadar geçerli olmak üzere Türkiye'de üretilen motorlu araçların yerli katkı oranlarının nasıl hesaplanacağını belirleyecek yeni bir adım atılacak. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, "Otomotiv Sektörü İçin Nihai Ürün Yerli Katkı Oranı Rehber Dokümanı"nı yayımlayarak, sektöre net bir yol haritası sunacak. Bu rehber doküman, geçiş sürecindeki belirsizlikleri ortadan kaldırarak, firmaların uyum süreçlerini daha sağlıklı yönetmelerine olanak tanıyacak ve yerli katkı hedeflerine ulaşmada daha gerçekçi bir zemin oluşturacak. Bu karar, Türkiye'nin sanayi politikalarında esneklik ve pragmatizmin önemini bir kez daha ortaya koyarken, küresel tedarik zincirlerindeki karmaşıklığın yerel düzenlemeler üzerindeki etkilerini de gözler önüne seriyor. Sektör, bu geçiş sürecini en verimli şekilde değerlendirerek, hem uluslararası rekabet gücünü korumak hem de yerli üretim hedeflerine ulaşmak için önemli bir fırsat yakalamış durumda.