Küresel piyasalarda İran'ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü piyasalarda belirleyici tema olmayı sürdürüyor.
Yeni işlem gününde ABD vadeli endeksleri düşüyor. Teknoloji hisselerinin öncülüğünde küresel hisse senetlerinde görülen kısa süreli toparlanma, Orta Doğu’daki gerginliğin artması ve ham petrol fiyatlarının yükselmesiyle zayıflamaya başladı.
İran’ın Basra Körfezi çevresindeki enerji altyapısına yönelik saldırılarını artırmasıyla Brent ham petrolü yüzde 2,6 artışla varil başına yaklaşık 103 dolara yükseldi ve piyasanın havasını bozdu. Asya hisseleri ise Nvidia’nın açıklamalarının teknoloji hisselerini desteklemesiyle ikinci gününde de yükseliş eğilimini sürdürdü.
Diğer yandan, dolar bir aydan uzun süredir en büyük günlük kaybını yaşadı. Hazine tahvilleri tüm vade gruplarında düşüş yaşarken, 10 yıllık ABD tahvil getirisi iki baz puan artarak yüzde 4,23’e çıktı. Altın ise beş gün sonra ilk kez yükseldi.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın neredeyse yok edildiğini belirterek, diğer ülkelere Hürmüz Boğazı’nın güvenliğini sağlamaya yardım etmeleri yönündeki çağrısını yineledi.
Pazartesi günü Beyaz Saray’da düzenlenen bir etkinlikte gazetecilere konuşan Trump, “Çok sayıda ülke bana yardıma hazır olduklarını söyledi — bazıları bu konuda çok hevesli, bazıları ise değil. Bunların bazıları, uzun yıllardır yardım ettiğimiz ülkeler” dedi.
Bu konuda kamuoyu önünde net bir tavır sergilemeyen ülkelere yönelik hayal kırıklığını dile getiren Trump, destek istediği ülkeler arasında yer alan Çin’den, ülkenin devlet başkanı Şii Cinping ile yapacağı zirveyi yaklaşık bir ay ertelemesini talep ettiğini söyledi.
ABD Başkanı savaşı denetlemek için Washington’da kalmasının önemli olduğunu belirtti. NATO ve diğer müttefiklerini eleştiren Trump, bu ülkelerin koruma için ABD’den “on milyarlarca dolar” talep ettiklerini, ancak kendilerinden istendiğinde harekete geçmediklerini ifade etti.
ABD Başkanı, savaşın yakında sona ereceğine inandığını da sözlerine ekledi. Trump ayrıca 30’dan fazla mayın döşeme gemisini imha ettiklerini, ancak İran’ın Hürmüz’e gerçekten mayın döşediğinden emin olmadıklarını belirtti. 7.000’den fazla hedefin vurulduğunu ve İran’ın “hava savunmasının yok edildiğini, radarlarının ve liderlerinin ortadan kalktığını” söyleyen Trump, petrol altyapısını hedef almak için Hark Adası’na yönelik saldırıları genişletme tehdidinde bulundu.
Öte yandan karşılıklı saldırılar da sürüyor. Birleşik Arap Emirlikleri savunma güçleri insansız hava araçları ile füzeleri önlerken, ülke hava sahasını yaklaşık iki saatliğine kapattı. İran, BAE’nin önemli bir petrol merkezi de dahil olmak üzere yeni hedefleri vurdu.
BAE’nin Fujairah petrol ihracat terminali, pazartesi günü bir İHA saldırısının ardından yüklemeleri geçici olarak askıya aldı. Bu, iki gün içinde gerçekleşen ikinci saldırı oldu. İsrail, Tahran’daki altyapıya daha fazla hava saldırısı düzenledi.
Suudi Arabistan, doğudaki petrol sahalarından batı kıyısındaki Yanbu limanına uzanan bir boru hattı üzerinden petrol pompalamaya başladı. Böylece, ham petrol ihracatının en azından bir kısmında boğazı kullanmaktan kaçınmasının sağlanması hedefleniyor.