Küresel Piyasalar Merkez Bankası Kararları ve Jeopolitik Risk Sarmalında
Küresel piyasalar, Orta Doğu'daki jeopolitik gerilimlerin enerji fiyatları üzerindeki etkisiyle artan enflasyon endişeleri ve merkez bankalarının para politikası kararları arasında sıkışmış durumda. Fed'in faiz indirimi beklentileri temmuza ötelenirken, diğer büyük merkez bankalarının da beklemede kalması bekleniyor. Bu belirsizlik ortamı, hisse senedi piyasalarında baskı yaratırken, petrol ve dolar prim yapıyor, altın ise değer kaybediyor.
Esra Çelik
•
Orta Doğu'da devam eden çatışmalar fiyatlamalar üzerinde etkili olurken, bu durum petrol piyasasında dalgalanmalara yol açarak hisse senedi piyasalarına da olumsuz yansıyor.
ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların çözüme kavuşacağına dair umutların azalması ve İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutacağını açıklaması piyasalarda risk algısının yüksek kalmasına neden oluyor.
Bunların yanı sıra petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki dalgalanmaların enflasyon beklentilerini etkilemeye devam etmesi yatırımcıların odağında bulunuyor.
Gelecek hafta yoğun bir merkez bankaları takvimi öne çıkarken, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) gelecek haftaki para politikası toplantısında politika faizini değiştirmeyerek yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit tutması bekleniyor.
Orta Doğu'daki çatışmalar hem enerji fiyatlarını hem de enflasyon endişelerini artırırken, Fed'in bu yıl faiz indirimi yapacağına dair beklentiler güç kaybetti. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ötelenirken, yıl genelinde ise daha önce 2 olan gevşeme adımı beklentisi 1'e düştü.
Makroekonomik veri tarafında ise ABD'de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), şubatta aylık yüzde 0,3, yıllık yüzde 2,4 ile beklentilere paralel arttı. Enflasyon yıllık bazda Mayıs 2025'ten bu yana en düşük seviyesinde kalmaya devam etti.
Analistler, şubat ayına ilişkin enflasyon verilerinin petrol fiyatlarında bu ay yaşanan dalgalanmanın etkilerini henüz yansıtmadığına dikkati çekti.
Bunlara ek olarak, ABD ekonomisi 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,7 ile yüzde 1,4 olan öncü tahminlerin altında büyüdü. Ülke ekonomisinin geçen yıl üçüncü çeyrekte yüzde 4,4 büyüdüğünü anımsatan analistler, son çeyrekte büyümenin yavaşladığına işaret etti.
Dolar endeksi haftayı yüzde 1,5 artışla 100,4 seviyesinde tamamlarken, Brent petrolün varili ise yüzde 11,2 primle 101 dolardan haftayı kapattı.
Yatırımcıların teminat tamamlama satışları, dolar endeksindeki artış ve kar realizasyonlarıyla altın fiyatları negatif bir seyir izlerken, altının ons fiyatı haftayı yüzde 2,6 değer kaybıyla 5 bin 20 dolardan kapattı. Gümüşün ons fiyatı da yüzde 4,6 düşüşle 80,6 dolardan işlem gördü.
ABD'de gelecek hafta pazartesi New York Fed sanayi endeksi, sanayi üretimi, kapasite kullanım oranı, salı bekleyen konut satışları, çarşamba üretici enflasyonu, fabrika siparişleri, dayanıklı mal siparişleri, Fed'in faiz kararı ve Fed Başkanı Powell'ın basın toplantısı, perşembe toptan eşya stokları ve haftalık işsizlik maaşı başvuruları takip edilecek.
Avrupa borsalarında geçen hafta İtalya hariç negatif bir seyir izlenirken, gelecek hafta Avrupa Merkez Bankası'nın faiz kararı ve İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) faiz kararı yatırımcıların odağına yerleşti.
Para piyasalarında AMB'nin gelecek hafta 3 temel politika faizini değiştirmeyeceğine kesin gözüyle bakılırken, bankanın Orta Doğu'daki gerginliklerden dolayı beklenilenden daha erken sıkılaşabileceği öngörülüyor.
Ay başında faiz indirim beklentisinin öne çıktığı BoE'nin ise gelecek hafta politika faizini değiştirmemesi bekleniyor.
Avrupa genelinde enerji fiyatlarındaki oynaklık ve jeopolitik belirsizlikler pay piyasaları üzerindeki baskıyı artırmaya devam etti. Almanya'nın önde gelen ekonomi enstitüleri yayımladıkları bahar raporlarında, enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tırmandıracağı ve alım gücünü zayıflatacağı uyarısında bulundu.
Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü (IfW), enflasyonun yüzde 2,5'e ulaşacağını ve bunun tüketicilerin alım gücünde yüzde 0,6'lık kayba yol açacağını öngördü. Ifo Enstitüsü ise büyüme tahminini 0,2 puan düşürerek bu yıl için yüzde 0,8'lik büyüme beklediğini açıkladı.
Bölgede ekonomi yetkilerinin açıklamaları da yakından takip edilirken, Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, Berlin'de yaptığı açıklamada, Almanya'nın stratejik petrol rezervlerinden 19,5 milyon varili serbest bırakacağını duyurdu. Bu miktar, ülkenin toplam petrol rezervlerinin yaklaşık beşte birine tekabül ediyor.
Öte yandan İngiltere, IEA üyesi ülkelerin stratejik petrol rezervlerinden 400 milyon varili koordineli şekilde serbest bırakma kararı kapsamında bu miktarın 13,5 milyon varilini karşılayacağını duyurdu.
Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,23, Almanya'da DAX endeksi yüzde 0,61 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,03 düşerken, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 0,37 yükseldi.
Salı günü Almanya'da Zew ekonomik güven endeksi, çarşamba Euro Bölgesi tüketici enflasyonu, perşembe İngiltere'de BoE ve Euro Bölgesi'nde AMB faiz kararı, cuma Almanya'da üretici enflasyonu verileri takip edilecek.
Gelecek hafta Asya'da Japonya Merkez Bankası'nın para politikası kararları yakından takip edilecek. Bankanın politika faizini sabit tutması beklenirken, politika metninden alınacak mesajların yatırımcıların tercihleri üzerinde etkili olması bekleniyor.
Çarşamba dış ticaret dengesi, perşembe Japonya'da BoJ'un faiz kararı, kapasite kullanım oranı ve sanayi üretimi takip edilecek. Japonya'da piyasalar resmi tatil nedeniyle cuma günü kapalı olacak.
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 2,35 yükselişle 13.092,93 puandan kapandı. Gelecek hafta Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti yatırımcıların odağına yerleşti.
Geçen hafta TCMB, politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de, gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'ta, gecelik vadede borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'te sabit tuttu.
Para Politikası Kurulu duyurusunda, jeopolitik gelişmelerin maliyet kanalı ve iktisadi faaliyet üzerinden enflasyon görünümüne etkilerinin yakından takip edildiğini bildirdi.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,2000'den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde pazartesi bütçe dengesi, salı konut fiyat endeksi, çarşamba TCMB'nin PPK toplantı özeti takip edilecek. Gelecek hafta Ramazan Bayramı tatili nedeniyle perşembe piyasalarda yarım gün, cuma ise tam gün işlem gerçekleştirilmeyecek.
