Küresel Halka Arzlar 2025'te Yeniden Canlandı: Türkiye'nin Konumu ve Yapay
2025 yılı, makroekonomik ve jeopolitik zorluklara rağmen küresel halka arz piyasaları için istikrarlı bir toparlanma yılı oldu. Toplam 171,8 milyar dolar gelir elde edilirken, bu artışta özellikle yapay zeka odaklı şirketler başı çekti. Türkiye'de ise işlem sayısında ve gelirlerde bir düşüş yaşanmasına rağmen, gelecek dönem için makroekonomik istikrarın güçlenmesiyle potansiyel bir ivme bekleniyor.
Selin Öztürk
•
Şirketten yapılan açıklamaya göre, makroekonomik ve jeopolitik zorluklarla geçen birkaç yılın ardından 2025, küresel halka arz piyasası için daha istikrarlı bir yıl oldu.
Rapora göre, 2025 yılında küresel halka arz piyasalarında toplam 1293 işlemle 171,8 milyar dolar gelir toplandı. Halka arz sayısı 2024'teki işlem sayısına göre büyük ölçüde aynı seviyelerde kalmasına rağmen gelirlerde yüzde 39 artış gerçekleşti. Bu toparlanma, yatırımcı güveninin yeniden tesis edildiğini, değerli ve daha yüksek kaliteli arzlara doğru bir kaymayı gösterdi.
Halka arz ortamı da piyasa dinamiklerinin giderek karmaşıklaştığı, daha hızlı, oynak ve birbirine bağlı etkenler tarafından şekillendirildi. Gelecek yıllar için küresel halka arz piyasalarında temkinli bir iyimserlik hakimken, işlemlerde istikrarlı bir artış potansiyeli de bulunuyor.
Geçen yıl küresel piyasalarda yapay zeka odaklı şirketler öne çıkarken, değerleme endişeleri de talepleri şekillendirdi. Küresel hisse senedi piyasaları dayanıklılık gösterirken gelirlerde ABD'deki büyük ölçekli teknoloji ve yapay zeka şirketleri başı çekti. S&P 500 ve Nasdaq gibi büyük endeksler, önde gelen teknoloji şirketlerinin güçlü karları, nakit akışı üretimi ve enflasyondaki olumlu gelişmelerden pozitif etkilendi.
Oynaklığın dönemsel olarak arttığı piyasada faiz beklentilerindeki değişimler, süregelen jeopolitik gerilimler, ticaret ve gümrük riskleri ile yapay zeka değerlemelerine ilişkin tartışmalar bu durumu tetikledi. Yatırımcılar, söz konusu ortamda güçlü bilançolara, sürdürülebilir nakit akışlarına ve makro belirsizlik dönemlerinde yön bulma becerisini kanıtlamış şirketlere yöneldi.
Türkiye'nin de içinde bulunduğu Avrupa, Orta Doğu, Hindistan ve Afrika (EMEIA) Bölgesi, işlem sayısında küresel halka arz aktivitelerine öncülük ederek toplamın yüzde 42'sini oluşturdu. Bölge, 2024'e kıyasla gelirlerde düşüş yaşasa da işlem sayısında hem Amerika kıtasının hem de Asya-Pasifik'in önünde yer aldı.
Avrupa bölgesi genelinde işlem sayısı 131'den 105'e düşerek yüzde 20 gerilerken, getiriler ise yüzde 10 azalarak 17,3 milyar dolara indi. Orta Doğu ve Kuzey Afrika (MENA) bölgesinde ise Suudi Arabistan, hem işlem sayısı hem de getirilerde bölgenin lideri olmayı sürdürdü.
Amerika kıtası, hem işlem sayısı hem de getirilerde EMEIA ve Asya-Pasifik'in gerisinde kalsa da ABD küresel ölçekte halka arzlarda aktif merkezlerden biri olmaya devam etti. Ülke bazında bakıldığında işlem sayısında Hindistan birinci olurken, onu ABD ve Çin izledi. İşlem gelirleri açısından ise ABD ilk sırada yer alırken, onu Çin ve Hindistan takip etti.
Küresel ölçekte, sanayi sektörü yüzde 22, teknoloji-medya-telekomünikasyon (TMT) ise yüzde 21 payla gelirlere göre öne çıkan sektörler oldu ancak sektörel dağılım, bölgelere göre farklılık gösterdi. ABD'de TMT, gelirlerin neredeyse yüzde 40'ını toplarken, bunun büyük kısmı yapay zeka altyapısını destekleyen şirketlerden geldi.
Avrupa'da sanayi, finansal hizmetler, gayrimenkul-konaklama ile tüketici sektörlerini içeren daha çeşitli bir dağılım görüldü. Asya-Pasifik'te ise robotik, mobilite ve endüstriyel alanlarda yapay zeka sistemleri geliştiren büyük işlemler öne çıktı.
Yapay zekanın dönüştürücü etkisi açık olsa da mevcut değerlemeler, "balon etkisine" girilip girilmediğine dair tartışmaları tetikledi. Bu durum, özellikle yapay zeka şirketlerinin hisse senedi performansını belirgin şekilde etkileyerek piyasa duyarlılığının merkezine yerleşti. ABD'de büyük teknoloji şirketleri, 2025'te S&P 500 kazançlarının yaklaşık yarısını, birkaç mega ölçekli yapay zeka şirketi ise endeks artışının üçte birini oluşturdu.
Gelecek dönem için küresel halka arz piyasalarında temkinli bir iyimserlik hakim olduğu belirtilen raporda, çeviklik ve hazırlığı önceliklendiren şirketlerin başarılı bir şekilde konumlanabileceği vurgulandı. Daha öngörülebilir para politikaları, genişleyen yatırımcı talebi ve iyileşen makroekonomik göstergelerin, bu tabloyu destekleyebileceği belirtildi.
Açıklamada görüşlerine yer verilen EY Türkiye Ülke Başkanı Metin Canoğulları, 2025'in küresel halka arz piyasalarının uzun bir belirsizlik döneminin ardından yeniden denge bulduğu bir yıl olduğunu belirtti.
ABD, Hindistan ve Çin'in halka arzlarda liderliklerini sürdürdüğünü aktaran Canoğulları, "Türkiye açısından baktığımızda ise 2025'te toplam 18 halka arz gerçekleşti ve 45 milyar lira gelir toplandı. 2024'te 30'dan fazla gerçekleşen halka arz sayısına göre 2025'te işlem sayısı ve gelirlerde gerileme görüldü" ifadelerini kullandı.
Bu yıl küresel ölçekte temkinli bir iyimserliğin hakim olduğuna dikkati çeken Canoğulları, şunları kaydetti:
"Güçlü iç talep, sağlam bankacılık sistemi ve dijitalleşme yatırımları, sermaye piyasaları için önemli bir potansiyel oluşturuyor. Bu durum, önümüzdeki döneme dair umut verici sinyaller veriyor. Özellikle teknoloji, finansal hizmetler, enerji ve tüketici sektörlerinde halka arz ilgisinin artarak devam edeceğini öngörüyoruz. Türkiye'de de makroekonomik istikrarın güçlenmesi, enflasyonla mücadelede ilerleme ve yatırımcı güveninin artması halinde halka arz piyasasının daha geniş bir ivme yakalaması mümkün. Hazırlığını erken yapan, hızlı değişimlere karşı çevik hareket eden, finansal raporlamasını güçlendiren, yönetişim standartlarını yükselten ve büyüme stratejisini netleştiren şirketler, bu yılın kazananları arasında yer alabilir."
