Kasım Sanayi Üretimi Yükselişte: Türkiye Ekonomisi Nefes Aldı mı?
Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2025 Kasım ayı sanayi üretimi verileri, yıllık bazda %2,4, aylık bazda ise %2,5'lik bir artışla ekonomik aktivitede pozitif sinyaller verdi. Özellikle imalat sanayindeki güçlü yükseliş, genel büyümeyi sürüklerken, enerji sektöründeki daralma dikkat çekti. Bu veriler, Türkiye ekonomisinin yıl sonu performansına ve 2026 beklentilerine dair önemli ipuçları sunuyor.
Mustafa Koç
•
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan 2025 yılı Kasım ayına ilişkin sanayi üretimi verileri, ülke ekonomisinin gidişatına dair önemli bir gösterge niteliği taşıyor. Açıklanan rakamlara göre, sanayi üretim endeksi Kasım ayında bir önceki aya göre %2,5, bir önceki yılın aynı ayına göre ise %2,4 oranında artış kaydetti. Bu yükseliş, özellikle yılın son çeyreği için ekonomik aktivitenin canlılığını koruduğuna işaret ediyor.
İmalat Sanayinin Lokomotif Rolü
Sanayi üretimindeki genel artışın arkasındaki ana itici güç, hiç şüphesiz imalat sanayi sektörü oldu. Kasım ayında imalat sanayi endeksi, yıllık bazda %2,7'lik kayda değer bir yükseliş gösterdi. Aylık bazda ise bu sektörde %3,1'lik güçlü bir artış yaşandı. Bu performans, hem iç talebin gücünü hem de ihracat pazarlarındaki toparlanmayı yansıtabilir.
İmalat sanayindeki bu istikrarlı büyüme, Türkiye ekonomisinin temel direklerinden birinin sağlamlığını koruduğunu ve istihdam ile katma değer yaratma potansiyelinin devam ettiğini gösteriyor.
Madencilik ve taş ocakçılığı sektörü de yıllık bazda %0,2 gibi sınırlı bir artışla genel tabloya pozitif katkı sağladı. Ancak bu sektör, aylık bazda %4,8'lik bir daralma yaşayarak kısa vadeli dalgalanmaların etkisi altında kalmaya devam etti.
Enerji Sektöründeki Daralma ve Olası Nedenleri
Sanayinin diğer alt sektörlerinden elektrik, gaz, buhar ve iklimlendirme üretimi ve dağıtımı sektörü ise Kasım ayında hem yıllık hem de aylık bazda düşüş kaydetti. Sektör endeksi yıllık bazda %2,0, aylık bazda ise %0,5 azaldı. Bu daralma, birkaç farklı nedene bağlanabilir:
Mevsimsel Etkiler: Kasım ayının hava koşulları, ısıtma veya soğutma talebinde beklenmedik değişikliklere yol açmış olabilir.
Endüstriyel Tüketimdeki Değişimler: Enerji yoğun bazı sanayi kollarındaki üretimde yaşanan geçici yavaşlamalar veya enerji verimliliği artışları bu düşüşte etkili olabilir.
Enerji Fiyatları: Yüksek enerji maliyetleri, işletmeleri tüketimi kısmaya yöneltmiş olabilir.
Makroekonomik Resim ve Gelecek Beklentileri
Kasım ayı sanayi üretimi verileri, Türkiye ekonomisinin 2025 yılını pozitif bir ivmeyle kapattığına dair güçlü sinyaller veriyor. Özellikle imalat sanayindeki canlılık, dördüncü çeyrek büyüme rakamları için olumlu bir beklenti oluşturuyor. Bu durum, hükümetin büyüme hedeflerine ulaşma potansiyelini artırırken, piyasalarda da genel bir iyimserlik yaratabilir.
Ancak, enerji sektöründeki daralma, genel sanayi üretimindeki artışa rağmen dikkatle izlenmesi gereken bir alan olarak öne çıkıyor. Küresel enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve iç talep koşulları, önümüzdeki dönemde bu sektörün performansını belirleyici olacaktır.
Özetle, 2025 Kasım sanayi üretimi verileri, Türkiye ekonomisinin dayanıklılığını ve özellikle imalat sektörünün adaptasyon kabiliyetini bir kez daha ortaya koymuştur. Bu veriler, 2026 yılına girerken ekonomik aktivitenin sürdürülebilirliği açısından umut verici bir tablo çizmektedir.
