IMF yayımladı: Yapay zekanın ekonomilere katkısında neler belirleyici olacak?
Mehmet Aydın
•
Uluslararası Para Fonu (IMF), yapay zekanın ekonomilere sağlayacağı katkının, çalışanlar ile şirketlerin bu dönüşüme ne ölçüde hazırlandığına bağlı olacağını bildirdi.
IMF, Başkan Kristalina Georgieva tarafından kaleme alınan "Yeni Beceriler ve Yapay Zeka İşin Geleceğini Yeniden Şekillendiriyor" başlıklı blog yazısını yayımladı.
Yazıda, yapay zeka ve dijital teknolojilerin günümüzde çalışma ortamını hızla dönüştürdüğü, büyük teknoloji şirketlerinde yaşanan son işten çıkarmaların ise inovasyonun ön saflarında yer alan kesimlerin dahi bu değişimden etkilendiğini ortaya koyduğu ifade edildi.
Bazı mesleklerin ortadan kalktığına, buna karşılık yenilerinin ortaya çıktığına dikkat çekilen yazıda, otomasyon süreciyle birlikte yeni becerilerin, yeni görevlerin ve tamamen yeni mesleklerin doğduğu, bunun da refah artışı için farklı fırsatlar sunduğu belirtildi.
Yazıda, çalışanların iş bulmasının ya da mevcut işlerini korumasının giderek becerilerini güncellemelerine veya yeni beceriler edinmelerine bağlı hale geldiği vurgulandı. Gelişmiş ekonomilerde her 10 iş ilanından birinin, gelişmekte olan ekonomilerde ise her 20 iş ilanından birinin artık en az bir yeni beceri gerektirdiği kaydedildi.
Yeni becerilere en fazla ihtiyaç duyulan alanların profesyonel, teknik ve idari roller olduğu belirtilen yazıda, bu talebin yarıdan fazlasını bilişim sektörünün oluşturduğu aktarıldı.
Sektöre özgü yetkinliklere olan talebin de arttığına işaret edilen yazıda, sağlık alanında uzaktan bakım ve dijital sağlık uygulamalarının, pazarlama alanında ise sosyal medya uzmanlığının öne çıktığı vurgulandı.
İşgücü piyasasındaki dönüşümün çalışanlar arasında kaygıya yol açtığına dikkat çekilen yazıda, "Küresel işlerin yaklaşık yüzde 40'ının yapay zeka kaynaklı değişime maruz kalmasıyla, işinden olma ve bazı gruplar için fırsatların azalması konusundaki kaygılar daha da derinleşiyor" ifadelerine yer verildi.
Bu durumun, işgücünü çalışma hayatının geleceğine hazırlayan ve yapay zekadan elde edilen kazanımların geniş kesimlere yayılmasını sağlayan proaktif ve kapsamlı politikalara duyulan ihtiyacı ortaya koyduğu belirtildi.
Yeni beceriler kazanan çalışanların daha yüksek gelir elde ettiğine dikkat çekilen yazıda, Birleşik Krallık ve ABD'de en az bir yeni beceri gerektiren iş ilanlarının yaklaşık yüzde 3, dört veya daha fazla yeni beceri talep eden pozisyonların ise sırasıyla yüzde 15 ve yüzde 8,5 oranında daha yüksek ücret sunduğu aktarıldı.
Yazıda, yapay zeka ile ilişkili becerilerin yüksek ücret getirisi sağladığı ancak şu ana kadar diğer yeni becerilerde olduğu gibi istihdam artışına katkı sunmadığı ifade edildi.
Bu durumun, özellikle giriş seviyesindeki işlerin yapay zekaya daha fazla maruz kalması nedeniyle kariyerine yeni başlayan gençler için ek zorluklar yarattığı belirtildi. Politika tercihlerinin, çalışanlar ile şirketlerin yapay zeka devrimine ne ölçüde hazır olacağını belirleyeceği vurgulanan yazıda, yapay zekanın ekonomileri ne kadar güçlendireceğinin de bu hazırlık seviyesine bağlı olduğu kaydedildi.
Bu kapsamda, becerilere yatırım yapılmasının, işgeçişleri sırasında çalışanların desteklenmesinin ve piyasaların rekabetçi tutulması yoluyla inovasyonun toplumun geneline fayda sağlamasının önemine işaret edildi.
Yazıda, IMF tarafından geliştirilen Beceri Dengesizlik Endeksi'ne de değinilerek, ülkelerin mevcut koşullarına göre iki gruba ayrıldığı belirtildi.
Brezilya, Meksika ve İsveç gibi yeni becerilere yönelik talebin yüksek ancak arzın yetersiz olduğu ülkelerin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik alanlarındaki eğitime daha fazla yatırım yapması gerektiği ifade edildi.
Avustralya, İrlanda ve Polonya gibi ülkelerde ise yetenek arzının görece bol, talebin ise daha sınırlı olduğu belirtilerek, bu ülkelerin karşı karşıya olduğu temel zorluğun inovasyonu teşvik etmek ve şirketlerin mevcut yetenekleri daha etkin biçimde kullanmasını sağlamak olduğu aktarıldı. Bu doğrultuda, inovasyonu ve yeni şirketlerin kurulmasını destekleyen, işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştıran reformların faydalı olacağı vurgulandı.
