İhracatın Maliyet Yükü Artıyor: YD-ÜFE Ocak'ta %4,06 Yükseldi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ocak 2026 yurt dışı üretici fiyat endeksi (YD-ÜFE) verileri, ihracat odaklı sektörlerdeki maliyet baskısının güçlü seyrini bir kez daha gözler önüne serdi. Endeks, bir önceki aya göre %4,06, bir önceki yılın aynı ayına göre ise %35,12 gibi dikkat çekici oranlarda artış kaydetti. On iki aylık ortalamalara göre artış oranı ise %27,63 olarak gerçekleşti. Bu rakamlar, Türkiye'nin dış ticaretteki fiyatlama dinamikleri ve küresel piyasalardaki enflasyonist eğilimler hakkında önemli ipuçları sunuyor.YD-ÜFE Neden Önemli?Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), Türkiye'de üretilip yurt dışına ihraç edilen ürünlerin üretici fiyatlarındaki değişimi ölçer. Bu endeks, ihracatçı firmaların maliyet yapılarını, uluslararası rekabet güçlerini ve küresel piyasalardaki fiyatlama davranışlarını anlamak için kritik bir göstergedir. Yüksek YD-ÜFE artışları, genellikle artan girdi maliyetleri, güçlü dış talep veya kur hareketlerinin bir yansıması olarak yorumlanabilir. Bu durum, ihracat gelirlerini artırabileceği gibi, maliyet artışları ihracatçıların kârlılıklarını da olumsuz etkileyebilir.Sektörel Bazda Dikkat Çeken ArtışlarOcak 2026 verileri, sanayinin ana sektörlerinde belirgin fiyat artışlarına işaret ediyor. Yıllık bazda en keskin yükseliş %57,00 ile madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe yaşandı. Bu oran, küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmaların ve enerji maliyetlerindeki artışların bu sektöre yansımasının güçlü bir göstergesi. İmalat sektöründeki yıllık artış ise %34,76 düzeyinde gerçekleşti. Aylık bazda da madencilik ve taş ocakçılığı %11,32 ile zirvede yer alırken, imalat sektörü %3,94 artış gösterdi.Ekonomi uzmanları, madencilik sektöründeki bu olağanüstü artışın, küresel talepteki toparlanma ve arz kısıtlamaları gibi faktörlerle desteklendiğini, bu durumun Türkiye'nin hammadde ihracatında fiyat avantajı sağlayabileceğini ancak aynı zamanda yerel sanayi için girdi maliyetlerini de yükseltebileceğini belirtiyor.Ana Sanayi Gruplarında Fiyat DinamikleriAna sanayi gruplarına bakıldığında, yıllık bazda en yüksek artış %46,09 ile dayanıklı tüketim mallarında gözlendi. Bunu %42,14 ile dayanıksız tüketim malları izledi. Ara mallarında %32,71, sermaye mallarında %35,06 ve enerjide %11,00 artış kaydedildi. Dayanıklı tüketim mallarındaki bu güçlü yükseliş, yurt dışı pazarlarda bu ürünlere yönelik talebin canlılığını veya üretim maliyetlerindeki ciddi artışları işaret edebilir. Aylık değişimlerde de dayanıklı tüketim malları %5,50 ile öne çıktı.Bu veriler, özellikle ara malı ve sermaye malı üreten ihracatçıların, nihai ürün fiyatlarına yansıtmak zorunda kaldıkları maliyet artışlarının devam ettiğini gösteriyor. Enerji fiyatlarındaki görece düşük yıllık artış (%11,00), küresel enerji piyasalarındaki belirli bir stabilizasyona işaret etse de, diğer sektörlerdeki yüksek artışlar genel maliyet baskısının sürdüğünü ortaya koyuyor.Küresel ve İç Piyasaya EtkileriYD-ÜFE'deki bu yükseliş, Türkiye ekonomisi için çeşitli anlamlar taşıyor:İhracatçı firmaların kârlılık marjları üzerinde baskı oluşabilir, zira artan maliyetleri uluslararası piyasalarda tam olarak fiyatlara yansıtamama riski mevcuttur.Küresel rekabet gücü açısından, eğer bu fiyat artışları rakiplerin üzerindeyse, Türkiye'nin ihracat pazar payında düşüşlere neden olabilir.YD-ÜFE'deki artışlar, dolaylı yoldan yurt içi enflasyon üzerinde de baskı oluşturabilir. Özellikle ihracat ve iç piyasaya aynı anda üretim yapan firmaların girdi maliyetlerindeki artışlar, yurt içi fiyatlara da yansıyabilir.Bu veriler, küresel ekonomideki enflasyonist baskıların henüz tam olarak hafiflemediğini ve tedarik zinciri sorunlarının belirli sektörlerde etkisini sürdürdüğünü gösteriyor.Özetle, Ocak 2026 YD-ÜFE verileri, Türk ihracat sektörünün hem küresel talepten kaynaklanan fırsatlarla hem de artan maliyet baskılarıyla karşı karşıya olduğunu ortaya koymaktadır. Ekonomi yönetiminin ve firmaların, bu fiyat dinamiklerini yakından takip ederek stratejilerini buna göre şekillendirmesi büyük önem taşımaktadır.