Uluslararası piyasalarda euro/dolar paritesi gün içinde 1,199 seviyesine kadar yükselerek Haziran 2021'den bu yana en yüksek düzeyine ulaştı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Beyaz Saray'a dönüşü ve "Önce Amerika" mottosuyla birlikte gündeme gelen yeni nesil dış politika yaklaşımının küresel piyasalarda doların geleceğine ilişkin tartışmaları artırmasıyla euro, dolar karşısında değer kazanmaya devam ediyor.
Gün içerisinde 1,199 seviyesini test eden parite, TSİ 21.30 itibarıyla 1,197 seviyesinde dengelendi. Ayrıca, ABD dolarının euro, İsviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, sterlin ve İsveç kronu karşısındaki performansını ölçen dolar endeksi, Japon finans piyasalarındaki kırılganlığın etkisiyle son 4 yılın en düşük seviyesi olan 96,5 puanın altına geriledi.
Doların başlıca para birimleri karşısında değer kaybettiği bu dönemde sterlin de Ekim 2021'den bu yana dolar karşısındaki en yüksek seviyesine çıktı.
Analistler, paritedeki yükselişin temel nedenleri arasında Trump yönetiminin gümrük tarifeleri ve Grönland krizi gibi başlıklardaki öngörülemez tutumunun müttefik ülkeleri alternatif arayışlara yöneltmesini gösteriyor.
Buna ek olarak zayıf gelen ABD ekonomik verileri, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) bağımsızlığına yönelik tartışmalar ve kamu maliyesine ilişkin endişeler dolar üzerindeki baskıyı artırıyor.
Uzmanlar, doların 2024 sonundan bu yana euro karşısında yüzde 14 değer kaybettiğine işaret ederek, bu gerilemenin yalnızca ticaret savaşlarıyla değil, ABD'nin küresel güvenlikteki geleneksel rolünden uzaklaşmasıyla da bağlantılı olduğunu savunuyor.
Dolar satışlarının farklı nedenlerle daha da hızlanabileceği uyarısında bulunan analistler, ABD'de yeni devlet tahvillerinin ihracı, Fed'in faiz kararı ve yaklaşan hükümetin kapanması gibi risklere de dikkat çekti.
ABD'li teknoloji şirketlerinden Microsoft, Meta, Tesla ve Apple'ın bu hafta açıklayacağı finansal sonuçlar yatırımcıların odağında yer alıyor. Beklentilerin karşılanamaması halinde hisse satışlarının dolar üzerinde ilave baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Analistler, Fed New York şubesinin ticari bankalardan güncel yen-dolar kurlarını talep ettiğine dair haberlerin ardından piyasalarda hareketlilik yaşandığını belirtiyor. "Kur kontrolü" (rate check) olarak adlandırılan bu nadir uygulamanın, olası bir piyasa müdahalesinin işareti olarak görüldüğü ifade ediliyor.
ABD ve Japonya'nın döviz piyasalarına yönelik olası koordineli müdahalesinin yatırımcıları tedirgin ettiğini kaydeden analistler, iki ülkenin birlikte doların değerini düşüreceği beklentisinin varlık satışlarını hızlandırdığını aktarıyor.
Geçmişte zayıf doların ekonomik faydalarını sıkça dile getiren Trump'ın, güçlü bir para biriminin prestijli görünmesine karşın zayıf bir para birimiyle daha fazla kazanç elde edilebileceğine yönelik vurgularının, mevcut değer kaybının Trump'ın ekonomi politikalarıyla örtüştüğü yorumlarını beraberinde getirdiği belirtiliyor.
Öte yandan, euro 1999 yılında piyasaya sürüldüğünde 1,17 dolar seviyesindeydi. Bu tarihten sonra euro, dolar karşısında hızlı bir değer kaybı yaşamış ve Ekim 2000'de euro/dolar paritesi 0,82 seviyesine kadar gerilemişti. Euro, 2002-2008 döneminde yeniden değer kazanırken, 2008 yılında 1,6 seviyesine ulaşarak rekor kırmıştı.
