Esnafın Enerji Maliyeti Çıkmazı: Özel Tarife Talebi ve Fiyatlara Etkisi

Türkiye ekonomisinin can damarı olan esnaf ve sanatkarlar, artan enerji maliyetlerinin altında eziliyor. Türkiye Esnaf ve Sanatkarları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, bu ağır yükü hafifletmek amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'a özel bir enerji tarifesi talebini iletti. Bu talep, sadece esnafın değil, tüm tüketicilerin cüzdanını etkileyen enflasyonist baskılar açısından da kritik bir dönemeçte geliyor.Esnafın Yükü: Neden Özel Tarife?Palandöken'in vurguladığı üzere, esnafın kullandığı fırınlar, buzdolapları, vitrin aydınlatmaları gibi pek çok cihazın elektrikle çalışması, enerji giderlerini işletme maliyetlerinin önemli bir kalemi haline getiriyor. Mevcut durumda, esnaf "ticarethane" statüsünde değerlendirildiği için enerji faturalarını en yüksek tarifeden ödemek zorunda kalıyor. Bu durum, hane halkı veya sanayi tarifelerine kıyasla çok daha yüksek bir maliyet anlamına geliyor."Ticarethane statüsündeki esnaf, en yüksek tarifeyi kullanıyor. Bilindiği üzere her şey elektrikli, teknoloji geliştikçe her şeyin elektrikle çalıştığı bir döneme geldik. Bununla ilgili bir çalışma yapılmasını ivedilikle bekliyoruz."Bu yüksek enerji giderleri, esnafın ürün ve hizmet fiyatlarına yansıtılmak zorunda kalıyor. Bu da zincirleme bir etkiyle genel enflasyon seviyesini yukarı çekiyor ve vatandaşın alım gücünü daha da düşürüyor. Esnaf, ya maliyetleri sineye çekip kar marjlarını daraltmak ya da fiyat artışına giderek müşteri kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor.Ekonomik Etkileri ve BeklentilerEsnafın enerji maliyeti sorunu, makroekonomik istikrar açısından da önemli sonuçlar doğurabilir. Yüksek maliyetler nedeniyle kapanan işletmeler, işsizliği artırabilir ve ekonomik büyümeyi olumsuz etkileyebilir. Özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler (KOBİ'ler) için enerji, ayakta kalmanın temel şartlarından biri haline gelmiş durumda.Hükümetin bu talebe nasıl yanıt vereceği merak konusu. Bir yandan bütçe disiplini ve enerji sübvansiyonlarının genel maliyeti göz önünde bulundurulurken, diğer yandan esnafın desteklenmesi ve enflasyonla mücadele hedefleri arasında bir denge kurulması gerekiyor. Özel bir tarife uygulaması, bütçe üzerinde ek bir yük oluşturabilir ancak esnafın rekabet gücünü artırarak ve enflasyonist baskıyı bir nebze olsun hafifleterek uzun vadede ekonomiye katkı sağlayabilir.Enerji verimliliği projeleri, yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelim ve akıllı şebeke çözümleri gibi yapısal tedbirler de, sadece tarife düzenlemelerinin ötesinde, enerji maliyetlerini kalıcı olarak düşürmenin yolları arasında değerlendirilmelidir. TESK'in bu acil çağrısı, Türkiye ekonomisinin temel direklerinden olan esnafın sürdürülebilirliği için kapsamlı bir stratejinin gerekliliğini bir kez daha ortaya koyuyor.