Elektrikli Araçlar Petrol Bağımlılığını Nasıl Dönüştürüyor?
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in son analizi, elektrikli araçların küresel petrol tüketimini günlük 1,7 milyon varil azalttığını ortaya koydu. Bu dönüşüm, özellikle petrol ithalatçısı ülkelerin enerji faturalarını milyarlarca dolar düşürürken, jeopolitik risklere karşı ekonomik direnci artırıyor. Elektrikli araçlar, küresel enerji güvenliğinde yeni bir dönemin kapılarını aralıyor ve ülkeleri dış şoklara karşı daha dayanıklı hale getiriyor.
Fatma Demir
•
Londra merkezli uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember'in son analizine göre, dünyada 39 ülkede elektrikli araçların satışlardaki payı 2019'da yüzde 4 seviyesindeyken 2025'te yüzde 10'un üzerine çıktı.
Geçen yıl bu oran Vietnam'da yüzde 38, Avrupa Birliği'nde (AB) yüzde 26, Tayland'da yüzde 21, Endonezya'da yüzde 15 olurken, ABD'de yüzde 10, Brezilya'da yüzde 9, Hindistan'da yüzde 4 ve Japonya'da yüzde 3 seviyesinde gerçekleşti.
Çin'de ise elektrikli araçların toplam araç satışlarındaki payı geçen yıl ilk kez yüzde 50'yi aştı.
Böylece, küresel elektrikli araç filosu geçen yıl günlük 1,7 milyon varil petrol tüketiminin önüne geçti.
Bu miktar, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan ihraç ettiği günlük 2,4 milyon varil petrolün yaklaşık yüzde 70'ine karşılık geliyor. Dünyanın günlük petrol tüketimi ise 104 milyon varil seviyesinde bulunuyor.
Elektrikli araçların yaygınlaşmasına bağlı olarak azalan petrol tüketimi, özellikle ithalatçı ülkelerin faturalarını azaltıyor.
Petrolün varil fiyatı ortalama 80 dolar olarak alındığında, Çin'in elektrikli araç filosunun ithalat faturasını yıllık 28 milyar dolar, AB'nin 8 milyar dolar ve Hindistan'ın 600 milyon dolar azaltacağı hesaplanıyor.
Ember'in analizine göre, petrol fiyatında varil başı her 10 dolar artış küresel ithalat faturasını yıllık 160 milyar dolar artırıyor.
Ulaşımda kullanılan ithal petrolün elektrikli araçlarla değiştirilmesi, küresel fosil yakıt ithalatını üçte bir oranında azaltabilir ve yılda yaklaşık 600 milyar dolar tasarruf sağlayabilir.
Özellikle son haftalarda Orta Doğu'daki gerilim nedeniyle petrol tedariki için stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda ticaretin durma noktasına gelmesi, fiyatlarda sert artışlara yol açtı. Bu artışlardan en fazla etkilenen bölgelerin başında Asya geliyor. Asya ülkeleri petrol ihtiyacının yüzde 40'ını Hürmüz Boğazı üzerinden karşılıyor.
Ember'de Kıdemli Yönetici Daan Walter, analize ilişkin değerlendirmesinde, dünya nüfusunun yüzde 79'unun petrol ithal eden ülkelerde yaşadığını belirterek, "Ama ABD deneyimi de gösteriyor ki petrolü üretmek ekonomileri küresel fiyat şoklarından korumuyor. Bu şoklara karşı şu anda dünyanın 1970'lerdeki petrol krizinden farklı olarak daha iyi bir alternatifi var. Elektrikli araçlar giderek benzinli araçlarla maliyet açısından rekabet edebilir hale geliyor. Petrol fiyatlarındaki dalgalanma, kendilerini gelecekteki şoklardan korumak isteyen ülkeler için elektrikli araçları akılcı bir seçenek haline getiriyor" ifadesini kullandı.
Walter, özellikle Asya'daki gelişmekte olan ülkelerde hızlı elektrikli araç yayılımının şimdiden petrol talebindeki artış hızını yavaşlattığını kaydetti.