Çin'in Enerji Stratejisi: Rus ve İran Petrolünde Kelepir Fırsatı ve
Küresel enerji piyasalarında dikkat çekici bir değişim yaşanıyor: Hindistan'ın Rus petrolü ithalatını azaltmasıyla, yaptırım altındaki Rus ve İran petrolü için ana destinasyon Çin haline geldi. Bu durum, Çinli rafineriler için 11-12 dolara varan indirimlerle "kelepir" fiyatlar sunarken, aynı zamanda küresel petrol arz dengelerini ve jeopolitik risk algılarını yeniden şekillendiriyor. Uzmanlar, Çin'in alım kapasitesinin sınırlarına dayanmasıyla denizdeki yüzen petrol stoklarının artışına dikkat çekiyor.
Esra Çelik
•
Enerji danışmanlık şirketi Rystad Energy'nin öngörüsüne göre, Hindistan'ın Şubat ayında Rusya'dan ithalatı Ocak ayına göre yüzde 40 azalarak günlük 600 bin varil civarına düşebilir. Şirkete göre, yer değiştiren gemilerin büyük kısmı artık doğuya yöneliyor ve bu durum Çinli özel rafineriler için tercih edilen fiyat savaşına yol açıyor.
Kaynaklara göre Rusya Ural petrolü, ICE Brent'in varil başına yaklaşık 12 dolar altında işlem görüyor. İndirimler geçen ay 10 dolar civarındaydı. İran Light petrolü ise küresel gösterge fiyatından 11 dolara kadar daha düşük bir fiyattan işlem görüyor. Aralık ayında bu fark 8-9 dolar seviyesindeydi.
Energy Aspects analisti Jianan Sun, "Çinli özel rafineriler kapasitelerinin muhtemelen maksimum seviyeye ulaştığı için daha fazla petrol alımını gerçekleştiremezler" dedi ve hem karada hem de denizde depolanan yaptırım uygulanan petrol hacminin arttığına dikkat çekti.
Çin'in önde gelen devlet petrol rafinerileri geleneksel olarak İran ham petrolünden uzak durdu ve son zamanlarda Rus petrol ticaretinden de büyük ölçüde çekildi.
Şimdiye kadar Rusya'nın pazara girmesiyle İran'ın zarar gördüğü belirtiliyor. tarafından derlenen gemi takip verilerine göre, Şubat ayının ilk 18 gününde Rus petrolünün Çin limanlarına teslimatı günde 2,09 milyon varile yükseldi. Bu, Ocak ayına göre yaklaşık yüzde 20, Aralık ayına göre ise yarı yarıya bir artış anlamına geliyor.
Buna karşılık, Kpler'e göre İran bu yıl Çin'e günde yaklaşık 1,2 milyon varil petrol ihraç etti. Bu da geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 12'lik bir düşüş anlamına geliyor.
Veri bilgi şirketinin tahminlerine göre, İran petrolünün denizdeki rezervleri Şubat ayı başlarındaki yaklaşık 33 milyon varilden şu anda neredeyse 48 milyon varile yükseldi. Artışın büyük kısmı Sarı Deniz ve Singapur Boğazı'nda gerçekleşiyor. Bu arada, Asya sularında yaklaşık 9,5 milyon varil Rus petrolü bulunuyor.
ABD'nin İran'a yönelik büyük saldırısı, petrol tesislerinin hedef alınması veya Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan taşımacılığın aksaması durumunda ülkenin ihracatını sürdürme kabiliyetini etkileyebilir.
Rystad Energy danışmanlık şirketinin petrol piyasaları Başkan Yardımcısı Lin Ye, Ukrayna'da olası bir ateşkes konusundaki iyimserlik nedeniyle Rus petrol varillerinin Çinli alıcılar için İran petrol varillerine kıyasla "nispeten daha düşük risk" taşıdığını söyledi.
