Borsa İstanbul'dan Volatiliteye Karşı Çifte Hamle: Açığa Satışa 'Yukarı
Küresel piyasalardaki satış dalgasının etkisiyle düşüş yaşayan Borsa İstanbul, piyasa oynaklığını dengelemek amacıyla kritik adımlar attı. BIST 100 endeksindeki %2'lik düşüş eşiğinin aşılması üzerine açığa satış işlemlerine 'yukarı adım kuralı' getirildi. Ayrıca, başta altın odaklı olmak üzere bazı Borsa Yatırım Fonları (BYF) ve Emtia Sertifikası'nda alt fiyat limitleri yükseltilerek yatırımcılar için ek koruma sağlandı. Bu düzenlemeler, piyasadaki panik satışlarını önlemeyi ve istikrarı desteklemeyi hedefliyor.
Esra Çelik
•
Küresel piyasalarda esen satış rüzgarları, Borsa İstanbul'u da etkisi altına alırken, piyasa dengeleyicisi kurumdan volatiliteyi sınırlamaya yönelik önemli müdahaleler geldi. Özellikle yatırımcıların panik satışlarına karşı bir önlem olarak, açığa satış işlemlerine yönelik 'yukarı adım kuralı' devreye alındı. Bu hamle, piyasadaki aşırı düşüşleri frenleme ve spekülatif hareketleri kontrol altına alma amacı taşıyor.
Borsa İstanbul'dan yapılan resmi açıklamaya göre, piyasaların açılışından kısa bir süre sonra, saat 10:00:02 itibarıyla BIST 100 endeksinde yaşanan düşüş, belirlenen %2'lik aşağı yönlü eşik değerini aştı. Bu durum üzerine, pay piyasasında açığa satış yapılabilen işlem sıralarında seans sonuna kadar yukarı adım kuralının uygulanmasına karar verildi. Bu kural, açığa satışın ancak hisse senedinin bir önceki işlem fiyatından daha yüksek bir fiyattan veya aynı fiyattan gerçekleşen son işlemin bir üst adımından yapılabileceği anlamına geliyor ki bu da düşüş trendindeki hisselerde satış baskısını azaltmaya yönelik kritik bir mekanizmadır.
Borsa Yatırım Fonları ve Emtia Sertifikalarında Yeni Limitler
Piyasadaki dalgalanma sadece hisse senetleriyle sınırlı kalmadı. Özellikle yatırımcıların güvenli liman olarak gördüğü ancak son dönemde sert hareketler sergileyebilen Borsa Yatırım Fonları (BYF) ve Emtia Sertifikaları için de yeni düzenlemeler hayata geçirildi. Saat 10:15 itibarıyla:
GLDTR.F, ISGLK.F ve ZGOLD.F kodlu Borsa Yatırım Fonu sıralarında uygulanan %10 oranındaki alt fiyat limiti, %20'ye çıkarıldı. Bu fonların büyük ölçüde altın ve benzeri emtialara dayalı olması, yatırımcıların bu varlıklardaki olası sert düşüşlere karşı korunmasını amaçlıyor.
GMSTR.F kodlu Borsa Yatırım Fonu sırasında uygulanan %10 oranındaki alt fiyat limiti, daha da radikal bir kararla %35'e yükseltildi. Bu, söz konusu fonun piyasadaki oynaklığa daha hassas olduğunun bir göstergesi olarak yorumlanabilir.
ALTIN.S1 Emtia Sertifikası sırasında uygulanan %5 oranındaki alt fiyat limiti ise %10'a yükseltildi. Bu sertifika da adından anlaşılacağı üzere altın fiyatlarına endeksli olup, yatırımcıların altın piyasasındaki ani değer kayıplarına karşı korunmasını hedeflemektedir.
Piyasa İstikrarı ve Yatırımcı Güveni İçin Atılan Adımlar
“Borsa İstanbul'un bu adımları, küresel belirsizliklerin arttığı bir dönemde piyasa istikrarını sağlama ve yatırımcı güvenini koruma noktasında proaktif bir duruş sergilediğini gösteriyor. Özellikle açığa satışa getirilen kısıtlama, düşüş trendlerinde piyasanın daha fazla derinleşmesini engellemeyi hedeflerken, BYF ve emtia sertifikalarındaki limit artışları da belirli varlık sınıflarındaki aşırı oynaklığa karşı bir tampon görevi görüyor.”
Bu tür düzenlemeler, piyasa yapıcılarının ve düzenleyicilerin, olağanüstü piyasa koşullarında devreye soktuğu standart araçlardır. Amaç, spekülatif hareketleri sınırlayarak ve aşırı fiyat dalgalanmalarını dizginleyerek, piyasanın daha sağlıklı ve öngörülebilir bir şekilde işlemesini sağlamaktır. Yatırımcıların bu dönemde özellikle piyasa derinliği ve likidite gibi kavramlara daha fazla dikkat etmeleri ve yatırım kararlarını bu yeni düzenlemeler ışığında gözden geçirmeleri önem arz etmektedir.
