ABD'nin BM Borcu: Küresel Yönetişim ve Finansal Sürdürülebilirlik Krizde

Birleşmiş Milletler (BM), en büyük finansörlerinden biri olan Amerika Birleşik Devletleri'nin (ABD) yaklaşık 4 milyar dolarlık ödenmemiş katkı payları nedeniyle ciddi bir finansal darboğazın eşiğinde bulunuyor. Genel Sekreter Antonio Guterres'in üye ülkelere gönderdiği mektupta, mevcut nakit rezervlerinin temmuz ayına kadar tükenebileceği yönündeki çarpıcı uyarısı, küresel barış ve kalkınma misyonlarının geleceği hakkında derin endişeler yaratıyor.BM Genel Sekreter Sözcüsü Stephane Dujarric, ABD'nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz ile Genel Sekreter Guterres arasında ve BM'nin mali birimi ile ABD'li yetkililer arasında uzun süredir devam eden temasların olduğunu belirtti. Dujarric, 'Ödemelerin ne zaman ve hangi tutarda yapılacağını görmeyi bekliyoruz' ifadeleriyle, BM'nin bu konuda acil bir beklenti içinde olduğunu vurguladı.BM yetkililerine göre, ABD'nin borcunun 2,2 milyar doları BM'nin düzenli bütçesine, 1,8 milyar doları ise kritik barışı koruma operasyonları bütçesine ait. Toplamda 4 milyar dolara ulaşan bu meblağ, örgütün yıllık bütçesinin önemli bir kısmını oluşturuyor.ABD'nin Pozisyonu ve Diplomatik GerilimABD'nin BM Daimi Temsilciliği, Başkan Donald Trump yönetiminin gelecek haftalarda borçların bir kısmı için ön ödeme yapmayı planladığını duyurdu. Ancak, ödenecek nihai tutarın henüz netleşmemesi, belirsizliği koruyor. Trump yönetimi, göreve geldiği günden bu yana uluslararası kuruluşlara yapılan katkı paylarını sorgulayan ve 'adil yük paylaşımı' ilkesini savunan bir politika izlemişti. Bu durum, ABD'nin BM'ye olan finansal taahhütlerini yerine getirme konusundaki isteksizliğinin temelini oluşturuyor.Bu durum, sadece bir finansal borç meselesi olmanın ötesinde, ABD'nin çok taraflı diplomasiye ve küresel yönetişim mekanizmalarına olan yaklaşımının bir yansıması olarak okunmalı. BM'nin finansal sağlığı, küresel istikrar ve uluslararası işbirliği için hayati önem taşıyor.Küresel Barış ve Kalkınma Misyonları Risk AltındaBM'nin nakit krizine girmesi, sadece örgütün iç işleyişini değil, aynı zamanda dünya genelindeki barışı koruma operasyonları, insani yardım faaliyetleri ve sürdürülebilir kalkınma programlarını da doğrudan etkileyecek. Guterres'in uyarısı, eğer gerekli ödemeler yapılmazsa, BM'nin temel hizmetlerini dahi sürdürmekte zorlanabileceğini gösteriyor. Bu durum, özellikle çatışma bölgelerindeki istikrarı, mülteci krizlerini ve küresel sağlık sorunlarını daha da derinleştirebilir.'Yeterli ödeme yapılmaması halinde BM'nin düzenli bütçesindeki nakdin temmuz ayına kadar tükenebileceği' uyarısı, uluslararası toplumun acil eylem çağrısı olarak algılanmalı.Türkiye Ekonomisi ve Uluslararası İlişkiler Açısından DeğerlendirmeTürkiye gibi uluslararası arenada aktif rol oynayan ve BM misyonlarına katkı sağlayan ülkeler için bu durum, çok taraflı işbirliğinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. BM'nin finansal istikrarsızlığı, küresel tedarik zincirleri ve uluslararası ticaret üzerinde doğrudan bir etki yaratmasa da, jeopolitik risklerin artmasına ve dolayısıyla küresel ekonomik görünümde belirsizliğin artmasına neden olabilir. Bu tür belirsizlikler, gelişmekte olan piyasalar üzerinde baskı oluşturabilir.Ayrıca, BM'nin zayıflaması, uluslararası hukukun ve normların uygulanmasında boşluklar yaratabilir, bu da küresel istikrarsızlığı artırarak bölgesel çatışmaların ekonomik maliyetlerini yükseltebilir. Türkiye'nin dış ticaret ortaklarıyla olan ilişkileri ve bölgesel güvenlik endişeleri göz önüne alındığında, BM'nin güçlü bir şekilde ayakta kalması, uzun vadede Türkiye'nin ekonomik ve siyasi çıkarları açısından da önem arz etmektedir.