Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel'de "transatlantik ilişkiler" gündemiyle gerçekleştirilen AB Liderler Zirvesi bitiminde basına açıklamalarda bulundu.
AB ile ABD'nin uzun süredir ortak ve müttefik olduğunu anımsatan Costa, "Tarih tarafından şekillendirilmiş, ortak değerlere dayanan ve halklarımızın refahı ile güvenliğine adanmış bir transatlantik topluluk inşa ettik. Ortaklar ve müttefikler arasındaki ilişkilerin samimi ve karşılıklı saygıya dayalı bir şekilde yürütülmesi gerektiğine inanıyoruz" dedi.
Costa, Avrupa ile ABD'nin Arktik bölgesinin güvenliği konusunda özellikle NATO çerçevesinde, ortak bir çıkarı bulunduğunun altını çizerek, "AB, Arktik bölgesinde daha güçlü bir rol üstlenecektir." diye konuştu.
Danimarka Krallığı ve Grönland'ın AB'nin tam desteğine sahip olduğunu yineleyen Costa, Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda karar verme yetkisinin de yalnızca Danimarka Krallığı ve Grönland’a ait olduğunu hatırlattı.
Costa, "Bu bağlamda, dün ABD'den Avrupa'ya yeni gümrük vergisi uygulanmayacağına dair yapılan açıklama olumlu bir gelişmedir" ifadesini kullandı.
Ek gümrük vergilerinin uygulanmasının AB-ABD ticaret anlaşmasıyla bağdaşmayacağına dikkati çeken Costa, bu aşamada ticaret anlaşmasının uygulanmasında ilerleme sağlamaya odaklanacaklarını vurguladı.
AB ile ABD arasındaki ticari ilişkileri etkin bir şekilde istikrara kavuşturmayı amaçladıklarını anlatan Costa, "Aynı zamanda, AB kendi çıkarlarını savunmaya devam edecek ve kendisini, üye ülkelerini, vatandaşlarını ve şirketlerini her türlü baskıya karşı koruyacaktır. Bunu yapacak güce ve araçlara sahiptir. Gerektiğinde de bunu yapacaktır" şeklinde konuştu.
Costa, AB'nin Ukrayna’da adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesine yönelik koşulların oluşturulması da dahil olmak üzere ortak çıkar alanlarının tamamında ABD ile yapıcı bir şekilde angaje olmaya devam etmeye hazır olduğunun altını çizdi.
Gazze için oluşturulan Barış Kurulu’nun tüzüğünde yer alan bazı unsurların kapsamı, yönetişimi ve Birleşmiş Milletler Şartı (BM) ile uyumluluğu konusunda soru işaretleri bulunduğuna dikkati çeken AB Konseyi Başkanı, "Buna rağmen, Gazze için kapsamlı barış planının uygulanması konusunda ABD ile birlikte çalışmaya hazırız" dedi.
Costa, bu çerçevede, Barış Kurulu’nun, BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 sayılı kararı doğrultusunda geçiş dönemi yönetimi olarak görevini yerine getirmesi gerektiğine dikkati çekti.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise Grönland konusunda 24 saat öncesine kıyasla şimdi daha iyi bir noktada olduklarına işaret etti.
Bu hususta 4 temel ilkeyi esas aldıklarını, bunların kararlılık, diyalog, hazırlıklılık ve birlik olduğunu belirten von der Leyen, "Bu yaklaşım etkili oldu. Bu nedenle bundan sonraki süreçte de aynı yöntemi sürdürmemiz gerekiyor" diye konuştu.
Von der Leyen, AB'nin Arktik bölgesinin güvenliğine yeterince yatırım yapmadığını söyleyerek, "Artık bu açığı kapatmanın, şimdiye kadar elde ettiklerimizin üzerine inşa etmenin zamanı gelmiştir" ifadesini kullandı.
AB Komisyonu Başkanı, "ABD'nin gümrük vergilerini uygulamasına karşı ticaret önlemleri ve tarife dışı araçlarla hazırlık yapmıştık" şeklinde konuştu.
ABD ile çeşitli düzeylerde çok aktif bir şekilde temas kurduklarını anlatan von der Leyen, bunu kararlı ancak gerilimi tırmandırmayan bir şekilde yaptıklarını aktardı.
Von der Leyen, Komisyonun, AB’nin gelecekteki bütçesinde, Grönland'a verilecek mali desteği iki kat artırmayı teklif ettiğini anımsatarak, "AB'nin Grönland ile ilişkisini geliştirmek için çalışıyoruz. Bunun bir parçası olarak Komisyon yakında önemli bir yatırım paketi sunacak" dedi.
Bağımsız bir Avrupa için giderek daha fazla çalışmaları gerektiğinin farkında olduklarına değinen von der Leyen, bunun için daha fazla ekonomik güç ve güvenlik altyapısı gerektiğine işaret etti.
Von der Leyen, AB ile Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay'ı kapsayan Güney Ortak Pazarı (MERCOSUR) arasında imzalanan ticaret anlaşması hakkında, "MERCOSUR’un geçici olarak uygulaması konusu bu akşam birkaç lider tarafından gündeme getirildi" diye konuştu.
AB-MERCOSUR anlaşmasının mümkün olan en kısa sürede uygulanmasını sağlamak gerektiğini belirten von der Leyen, henüz resmi bir karar almadıklarını dile getirdi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’in Davos'ta Avrupa'ya yönelik eleştirileri hakkında da konuşan von der Leyen, "Ukrayna halkının kahramanca mücadelesini 4 yıldır destekliyoruz. Bizim açımızdan bakıldığında, eylemler sözlerden daha güçlüdür." ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland'ın satın alınmasına karşı çıktıkları gerekçesiyle Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, İngiltere, Hollanda ve Finlandiya'ya gümrük vergisi uygulanacağını, bu ülkeler için 1 Şubat 2026'dan itibaren yüzde 10, 1 Haziran 2026'dan sonra ise yüzde 25 oranında vergi getirileceğini bildirmişti.
Trump, ayrıca Grönland'ın tamamen ve eksiksiz satın alınmasına yönelik bir anlaşmaya varılana kadar bu oranların geçerli olacağını açıklamıştı.
21 Ocak'ta ise Trump, Davos'ta yaptığı açıklamada, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Grönland konusunda bir “anlaşma çerçevesi” oluşturduklarını ve bu kapsamda 1 Şubat'ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük tarifelerini durdurduklarını duyurmuştu.
Buna rağmen, AB Konseyi, Grönland'a ilişkin tehdidi ele alacakları zirvenin gerçekleşeceğini duyurmuş, zirvede AB ülkelerinin Gazze için oluşturulan Barış Kurulu'na katılımının da ele alınacağını bildirmişti.
