ABD ve İsrail’in İran’a saldırmasıyla başlayan savaşın ekonomilerde bırakacağı etkiler baskı giderek daha fazla endişe yaratırken, konuya yakın kaynakların ’e verdiği bilgiye göre ABD yönetimi, çatışmayı sonlandırmaya yönelik 15 maddeli bir plan hazırladı.
Kaynaklardan biri, planın Pakistan üzerinden İran’a iletildi bilgisini paylaştı. 15 maddelik önerinin ayrıntıları belirsizliğini koruyor, ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın herhangi bir anlaşmanın İran’ın nükleer silah elde etmesini veya sivil amaçlarla radyoaktif madde zenginleştirmesini yasaklamasını şart koştuğu biliniyor.
Bu yaklaşıma sıcak bakıp bakmadığı bilinmeyen İsrail’in Channel 12 televizyon kanalı, ABD’nin bir aylık ateşkes talep ettiğini bildirdi.
Öte yandan Channel 12'de İran'a saldırıların sonlandırılması için hazırlandığı öne sürülen planın maddelerine de yer verildi.
Planın, İran'ın nükleer kapasitesinin sonlandırılması, Tahran'ın nükleer silah elde etme girişiminde bulunmayacağına dair taahhütte bulunması, İsfahan, Natanz ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması gibi maddeler içerdiği ifade edildi.
Ayrıca, İran'ın ülkede uranyum zenginleştirme yapmaması, elindeki yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyumu Uluslararası Atom Enerji Ajansı'na devretmesinin istendiği öne sürüldü.
İddialara göre, Hürmüz Boğazı'nı yeniden gemi trafiğine açılması, İran'ın füze programının menzili ve miktarı açısından sınırlandırılması, Tahran'ın bölgedeki "vekil güçlere desteğini" kesmesi gibi şartlar da bulunuyor.
Bunun karşılığında İran'a yönelik yaptırımların kaldırılması taahhüt ediliyor.
İsrailli kaynaklar, İran’ın teklifi kabul konusunda isteksiz olabileceğini belirtirken, ABD’nin önce genel çerçeve anlaşması için baskı yapıp detayları erteleyebileceği endişesini dile getirdi.
Bu gelişme öncesinde Trump, verimli görüşmeler yapıldığını belirterek, İran’ın enerji altyapısına saldırıları beş gün ertelediğini duyurmuş, İran ise karşı taraflarla müzakerelerde bulunduklarını yalanlamıştı.
Trump, 25 günlük çatışmayı sona erdirmek için sürdüğünü iddia ettiği müzakerelerde İran’ın iyi niyet göstergesi olarak bir “hediye” sunduğunu ima etti. Trump, “muazzam bir değere sahip” olduğunu söylediği bu hediyenin ayrıntılarına girmedi, ancak bunun Hürmüz Boğazı’ndan geçen enerji akışıyla ilgili olduğunu doğruladı.
Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere “Şu anda müzakereler sürüyor” dedi ve özel elçiler Steve Witkoff ile Jared Kushner’ın yanı sıra Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de müzakerelere dahil olduğunu belirtti.
Washington’dan gelen uzlaşma sinyallerine rağmen, İran ve İsrail çatışmada herhangi bir yumuşama belirtisi de göstermedi. İsrailli yetkililer, Trump’ın çatışmayı sona erdirmek için görüşmelerin sürdüğünü iddia etmesine rağmen İran’a saldırmaya devam edeceklerini söylediler. Trump yönetimi de bir yandan müzakereler için bastırsa da bir yandan binlerce Ordu ve Deniz Piyade askerini Orta Doğu’ya sevk ediyor.
Konuya yakın bir kaynak, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısını hafifletmek için seçenekleri değerlendiren Trump yönetiminin, 82. Hava İndirme Tümeni’ne Orta Doğu’ya yaklaşık 2 bin asker sevk etme emri verdiğini söyledi. Kaynağa göre, bu sözlü emirler yaklaşık iki tabur ve destek birimlerini kapsıyor.