ABD-İran Gerilimi Tırmanıyor: Bölgesel İstikrarsızlık ve Ekonomik Riskler

Orta Doğu, ABD ile İran arasındaki tırmanan gerilimle bir kez daha küresel gündemin odağına yerleşti. ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'daki iç protestolara olası bir müdahale sinyali vermesi, Tahran'dan sert ve doğrudan tehditlerle karşılık buldu. Bu söz düellosu, bölgenin hassas dengelerini daha da kırılgan hale getirirken, küresel ekonomi ve enerji piyasaları için yeni risk sinyalleri veriyor.Tahran'dan Washington'a Sert Uyarı: 'Hızlı ve Kapsamlı Karşılık'İran Dışişleri Bakanlığı, ABD Başkanı Trump'ın, İran'daki göstericilere karşı güç kullanılması halinde Washington'ın devreye gireceği yönündeki açıklamalarını uluslararası hukukun ihlali olarak nitelendirdi. Bakanlık, yapılan yazılı açıklamada, ABD'nin bu tehditlerinin bölgedeki tansiyonu yükseltme politikalarının bir parçası olduğunu vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:“İran'ın her türlü saldırıya vereceği karşılık hızlı ve kapsamlı olacak. Böylesi bir durumun bölgeyi daha da istikrarsızlaştıracağı ihtimali oldukça açıktır. Tüm bunların sorumlusu ABD olacaktır.”Açıklamada, ABD'nin geçmişteki İran'a yönelik girişimleri hatırlatılarak, bu söylemlerin İran halkına yönelik şiddeti teşvik ettiği de belirtildi. İran'ın bu açıklaması, sadece diplomatik bir tepki olmanın ötesinde, potansiyel askeri bir misilleme sinyali olarak yorumlanıyor.Meclis Başkanı Kalibaf'tan 'Şeytanın Sesi' ve Hedef Tehdidiİran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da Trump'ın açıklamalarına çok daha keskin bir dille tepki gösterdi. Kalibaf, ABD Başkanı'nın sözlerini 'Şeytanın sesi' olarak tanımlayarak, istihbarat servislerinin meşru protestoları şiddete dönüştürme çabalarının başarısız olduğunu savundu. Kalibaf'ın açıklamaları, gerilimin boyutunu gözler önüne serdi:“Saygısız ABD Başkanı da şunu bilmelidir ki, bu açık itirafla birlikte, olası herhangi bir maceracı girişime karşılık olarak bölgedeki tüm Amerikan merkezleri ve güçleri bizim için meşru hedef olacaktır. Bilin ki İranlılar, dış düşmana karşı birlik içindedir ve kararlı bir şekilde harekete geçmeye hazırdır.”Bu ifadeler, ABD'nin bölgedeki askeri varlıklarının ve çıkarlarının doğrudan hedef alınabileceği yönünde ciddi bir uyarı niteliği taşıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı gibi kritik enerji geçiş noktalarına yakınlığı düşünüldüğünde, bu tür bir tehdit küresel enerji güvenliği için büyük endişe kaynağı.Küresel Ekonomi ve Enerji Piyasalarına YansımalarıABD ile İran arasındaki bu tırmanış, zaten kırılgan olan küresel ekonomik görünüm üzerinde ek bir baskı yaratıyor. Özellikle petrol fiyatları, Orta Doğu'daki herhangi bir istikrarsızlıkta hızla yükselme eğilimi gösterir. Bölgedeki olası bir çatışma veya gerginliğin artması:Petrol Fiyatları: Küresel arz zincirindeki aksaklıklar ve arz endişeleriyle petrol fiyatlarında keskin artışlara yol açabilir.Yatırım Ortamı: Bölgesel ve küresel yatırımcılar için risk algısını artırarak, sermaye kaçışlarına ve yatırım iştahının azalmasına neden olabilir.Ticaret Yolları: Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, küresel ticaretin yaklaşık yüzde 20'si için hayati önem taşımaktadır. Olası bir aksaklık, küresel tedarik zincirlerini ciddi şekilde etkileyebilir.Türkiye Ekonomisi: Türkiye, hem enerji ithalatçısı olması hem de bölgeyle yakın ticari ve siyasi ilişkilere sahip olması nedeniyle bu gerilimden doğrudan etkilenebilir. Artan enerji maliyetleri, enflasyonist baskıları tetikleyebilir ve dış ticaret dengesini olumsuz etkileyebilir.Bu gelişmeler, uluslararası diplomasi ve arabuluculuk çabalarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Ancak mevcut sertleşen retorik, çözüm yollarını daha da zorlaştırıyor. Dünya ekonomisi, bu yeni jeopolitik riskle birlikte belirsiz bir döneme giriyor.