AB, savunma fonu 'SAFE' ödemeleri için tarih verdi
Mehmet Aydın
•
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, AB'nin "Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)" ortak savunma finansman programı kapsamında ulusal planları onaylanan 16 üye ülkeye ilk ödemelerin Nisan ayında yapılmasının beklendiğini açıkladı.
AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel'de düzenlenen günlük basın toplantısında onay süreci tamamlanan 16 ülkeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Regnier, her bir plan kapsamında ilgili üye ülkenin Komisyon ile finansman anlaşması imzalamasının zorunlu olduğunu belirterek bu sürecin tamamlanmasının ardından ödemelerin gerçekleştirileceğini ifade etti.
Söz konusu 16 ülkeye yönelik ödeme sürecinin büyük ihtimalle bu yılın nisan ayında başlayacağını belirten Regnier, fon aktarımı için kısa bir süre daha beklenmesi gerektiğini dile getirdi.
Öte yandan Regnier, henüz onaylanmayan Çekya, Macaristan ve Fransa'nın savunma planlarının ise ayrı ayrı değerlendirildiğini söyledi.
Bu üç plan arasında doğrudan bir bağlantı bulunmadığını belirten Regnier, her dosyanın ilgili üye devletle vaka bazında ele alındığını ve sürecin mümkün olan en hızlı şekilde ilerletilmeye çalışıldığını ifade etti.
Fransa'nın planına ilişkin bir soruya yanıt veren Regnier, bu aşamada hiçbir planın reddedilmediğini ancak bazı dosyalarda ek bilgilere ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Bazı planlarda talep edilen tutarların Komisyon tarafından daha önce onaylanan çerçeveyle tam uyumlu olmadığını ifade eden Regnier, bu nedenle teknik düzeyde bazı düzenlemelerin yapılması gerektiğini söyledi.
Regnier, Fransız makamlarıyla yakın işbirliği içerisinde çalıştıklarını belirterek gerekli ek bilgilerin sağlanmasının ardından planın değerlendirme sürecinin ilerleyeceğini kaydetti.
AB'nin Rusya'dan algıladığı tehdit, Ukrayna'da devam eden savaş ve ABD'deki Donald Trump yönetiminin baskıları sonucunda belirlenen "savunmada 2030 hedefleri" kapsamında oluşturulan SAFE mekanizması 29 Mayıs 2025'te yürürlüğe girdi.
Bu çerçevede AB ülkeleri, Ukrayna ve Avrupa Ekonomik Bölgesi'ne dahil Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar euroya kadar kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabilecek. Bu ülkeler aynı zamanda birbirlerinin savunma sanayi ürünlerinden ortak satın alım gerçekleştirebilecek.
Türkiye gibi AB'ye aday ülkeler ile Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedarik süreçlerine katılabilecek. Ancak üretilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65'inin "Avrupa içinden" yani AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda'dan gelmesi gerekecek.
AB, 9 Eylül'de başvuru yapan 19 üye ülke arasında 150 milyar euroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon euro ile Polonya alırken, Fransa'ya 16 milyar 217 milyon euro, İtalya'ya ise 14 milyar 900 milyon euro pay ayrılmıştı.
Söz konusu ülkeler ulusal savunma planlarını 1 Aralık 2025 itibarıyla AB Komisyonu'na sunmuştu.
