AB Finansında Dönüm Noktası: Almanya Veto Çekti, Tek Denetim Yolda
Avrupa Birliği'nin en büyük altı ekonomisi, on yılı aşkın süredir beklenen sermaye piyasalarının merkezi denetimi konusunda tarihi bir uzlaşıya vardı. Almanya'nın uzun süreli vetosunu çekmesiyle hız kazanan bu adım, AB'nin finansal entegrasyonunu derinleştirmeyi, ekonomik büyüme potansiyelini artırmayı ve ABD modeline benzer güçlü bir piyasa oluşturmayı hedefliyor. Paris merkezli ESMA'nın yetkilerinin genişletilmesi planlanırken, küçük üye ülkelerin endişeleri de masada.
Zeynep Kaya
•
Avrupa Birliği'nin (AB) en büyük 6 ekonomisi olan Fransa, Almanya, İtalya, İspanya, Polonya ve Hollanda, birlik genelindeki sermaye piyasalarının tek merkezden denetlenmesi amacıyla ortak bir tutum benimseme kararı aldı.
Avrupa basınında yer alan haberler ve ilgili kurumlara sunulan altı sayfalık ortak bildiriye göre, "E6" olarak adlandırılan grubun maliye bakanları, 10 yılı aşkın süredir gündemde bulunan "Tasarruf ve Yatırım Birliği" projesine hız kazandırmak için merkezi denetim modeline güçlü destek verdi.
Avrupa sermaye piyasalarının tek bir merkezden denetlenmesine yönelik süreçte, Almanya'nın uzun süredir sürdürdüğü vetoyu geri çekmesiyle "E6" grubunun ulaştığı uzlaşı dikkat çekti. Berlin yönetiminin bu stratejik politika değişikliği, yıllardır devam eden diplomatik tıkanıklığın aşılmasında önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirildi.
Bildiride, ABD'deki modele benzer şekilde derin ve entegre bir finansal piyasa oluşturulmasının Avrupa'nın büyüme potansiyelini artırmak ve ekonomik egemenliğini güçlendirmek açısından "acil bir stratejik zorunluluk" olduğu vurgulandı.
Bakanların ortak açıklamasında, "Mükerrer süreçlerin ve gereksiz maliyetlerin önüne geçilmesi amacıyla sistemik öneme sahip sınır ötesi finansal altyapıların merkezi denetime tabi tutulmasını destekliyoruz. Bu süreçte denetim sorumluluğu ile mali hesap verebilirliğin eşgüdümlü ilerlemesini sağlayacağız" ifadelerine yer verildi.
Yeni uzlaşı kapsamında, borsalar, takas kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları gibi kritik finansal aktörlerin denetim yetkisinin Paris merkezli Avrupa Menkul Kıymetler ve Piyasalar Kurumu'na (ESMA) devredilmesi planlanıyor. Daha önce ulusal yetki devrine mesafeli yaklaşan Almanya'nın bu tutum değişikliği, projenin hayata geçirilme ihtimalini önemli ölçüde artırdı.
Finans sektörünün ekonomide belirleyici bir rol üstlendiği İrlanda ve Lüksemburg gibi küçük üye ülkeler ise denetimin Brüksel'e devredilmesine temkinli yaklaşmayı sürdürüyor. Bu ülkelerin, büyük ekonomilerin blok oluşturarak kendi çıkarlarını geri planda bırakmasından endişe duyduğu belirtilirken, İrlanda'nın bu konudaki rahatsızlığını diplomatik kanallar aracılığıyla şimdiden dile getirdiği ifade ediliyor.
E6 maliye bakanlarının sunduğu teklif, denetim reformunun yanı sıra Avrupa finans piyasalarını daha rekabetçi hale getirmeyi amaçlayan çeşitli yapısal düzenlemeleri de içeriyor. Bu kapsamda, finansal likiditeyi artırmak için menkul kıymetleştirme piyasasının yeniden canlandırılması, dijital avro hazırlıkları çerçevesinde sanal banknot çalışmalarının başlatılması ve şirket kuruluş süreçlerini kolaylaştıracak AB genelinde geçerli bir "tek durak noktası" sisteminin kurulması planlanıyor.
Paket ayrıca borsa işlemlerinde veri şeffaflığının artırılmasını ve karmaşık finansal düzenlemelerin modernize edilerek daha sade bir yapıya kavuşturulmasını da kapsıyor.
AB sermaye piyasalarının yaklaşık yüzde 95'ini temsil eden bu altı ülke, 2026 yılının ortasına kadar ortak bir hükümet pozisyonuna ulaşmayı hedefliyor.
Teklifin yasalaşabilmesi için üye ülkelerin yüzde 55'ini ve toplam nüfusun yüzde 65'ini temsil eden "nitelikli çoğunluk" desteği gerekiyor. Bu eşik sağlanamazsa alternatif bir yöntem olarak en az dokuz üye ülkenin katılımıyla "güçlendirilmiş işbirliği" mekanizmasının devreye alınması ve hedeflerin bu çerçevede uygulanması planlanıyor.
