100 Milyar TL'lik Altın Vurgunu: Dahilde İşleme Rejimi İstismarı Mercek

Türk ekonomisi, altın ve kıymetli maden ticaretinde ortaya çıkan devasa bir yolsuzluk skandalıyla sarsılıyor. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü kapsamlı bir soruşturma sonucunda, organize bir suç örgütünün, karmaşık yöntemlerle yaklaşık 100 milyar TL kamu zararına neden olduğu iddia ediliyor. Bu operasyon, Türkiye'nin dış ticaret rejimlerinin suistimal edilebilirliğini ve kamu kaynaklarının korunması adına denetim mekanizmalarının kritik önemini bir kez daha gözler önüne serdi.Dahilde İşleme Rejimi İstismarı ve Sahte Ticaret AğlarıSoruşturmanın odak noktasında, döviz teşviklerini ve "Dahilde İşleme Rejimi"ni (DİR) mevzuata aykırı şekilde suistimal eden bir yapı bulunuyor. Şüphelilerin, ikinci ve üçüncü şahıslar aracılığıyla kurdukları yeni şirketler üzerinden altın ve kıymetli maden ticaretinde kota ve mevzuat dışı işlemler gerçekleştirdiği belirtiliyor. DİR, normalde ithal edilen ürünlerin işlenip katma değerle yurt dışına tekrar ihraç edilmesini teşvik eden bir sistemdir. Ancak bu olayda, 9 Ocak 2023 ile 10 Aralık 2024 tarihleri arasında tonlarca altın ve gümüş ithal edilmesine rağmen, bu madenlerin büyük bir kısmının rejim hükümlerine aykırı olarak yurt dışına çıkarılmadığı tespit edildi.Bu durum, ithalat ve ihracat dengeleri üzerinde manipülatif bir etki yaratırken, aynı zamanda devletin sağladığı vergi ve teşvik avantajlarının haksız yere ele geçirilmesine yol açtı. Suç örgütünün, ithalat ve ihracat belgelerinde sahtecilik yaparak, beyan edilen altın levhaları pirinç levha veya imitasyon altın ile değiştirdiği ve bu yolla haksız kazanç sağladığı ifade ediliyor. Bu yöntem, hem gümrük denetimlerini atlatma hem de piyasayı yanıltma potansiyeli taşıyor.Ekonomik Yansımalar ve Kamu ZararıYaklaşık 100 milyar TL'lik kamu zararı, güncel altın kuru üzerinden hesaplandığında, bu tür organize suçların ülke ekonomisi üzerindeki yıkıcı etkisini açıkça ortaya koyuyor. Bu meblağ, kamu bütçesinden eksilen önemli bir kaynak olmasının yanı sıra, piyasadaki güveni zedeleyerek yatırım ortamını da olumsuz etkileyebilir. Uzmanlar, bu tür vakaların, dış ticaret açığına dolaylı yoldan katkıda bulunabileceği ve döviz kurlarındaki istikrarı bozma potansiyeli taşıdığı konusunda uyarıyor."Bu ölçekteki bir yolsuzluk, sadece mali bir kayıp değil, aynı zamanda uluslararası ticarette Türkiye'nin itibarını da zedeleyebilir. Şeffaflık ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi, benzer vakaların önüne geçmek için hayati önem taşıyor."Hukuki Süreç ve Gelecek Adımlarİstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında, 23 şüpheli hakkında "suç işlemek amacıyla örgüt kurma", "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına nitelikli dolandırıcılık" gibi ciddi suçlamalarla gözaltı, arama ve yakalama talimatı verildi. Şu ana kadar 21 şüpheli gözaltına alınırken, diğer 2 şüphelinin yakalanması için çalışmalar devam ediyor. Ayrıca, 1211 Sayılı Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu, 4749 Sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve 1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'a muhalefet gibi çeşitli yasal ihlaller de soruşturma konuları arasında yer alıyor.Bu operasyonun, benzer suç örgütlerine karşı caydırıcı bir etki yaratması ve dış ticaret rejimlerindeki boşlukların giderilmesi yönünde yasal düzenlemeleri tetiklemesi bekleniyor. Türkiye'nin ekonomik istikrarı ve uluslararası ticaretteki güvenilirliği açısından, bu tür yolsuzluklarla mücadelenin kararlılıkla sürdürülmesi büyük önem taşıyor.